Дилха синоним

Результат поиска

дилха

Б

б см. бы

баба ж 1) прост. (женщина, жена) зуда 2) ирон. (о мужчине) боьрша йоцу х1ума ; снежная ~ — лайн баба; каменная ~ — т1улган ц1у

бабахнуть сов. разг. далийта; ~ из пуш­ки — йоккха топ ялийта

баба-яга ж фольк. жоьра-баба

бабий, -ье, -ья прост. зударийн; бабьи сплетни — зударийн эладитанаш ; бабье лето — бойн гуьйре

бабка ж I) разг. см. бабушка; 2) уст. (акушерка) — бер схьаоьцург

бабочка ж зоол. полла

бабушка ж баба; (мать отца) — денана; (мать матери) — ненанана

багаж м багаж, кира; отправить вещи ~ом – х1уманаш киранца д1аяхьийта; ка­мера хранения ручного ~а — карахь лело багаж 1алашъен камера; сдать в ~ — багаже д1адала

багажник м багажник (кира дуьллийла)

багажный, -ая, -ое багажан; ~ вагон — багажан вагон

багет м багет (гонаха тоха, цхарана кечдина у)

багроветь несов. таь1на-ц1ен хила, ц1арул- ц1ийдала; (о человеке) -кхохкавала

багровый,-ая, -ое таь1на-ц1ен, ц1арул-ц1ен; ~ дым пожара — яьллачу ц1еран таь1на-ц1ен к1ур

багрянец м таь1на-ц1ен бос

багряный, -ая, -ое ц1арул-ц1ен

бадминтон м спорт. бадминтон; играть в ~ — бадминтонах ловза

бадья ж чийлик

база ж 1) архит. лахе, бух 2) (основа) лард; экономическая ~ -экономически лард 3) (учреждение) база; экскурсионная ~ — экскурсин база 4) (склад) — база (кечам лаьтта меттиг)

базальт м базальт (маь1да) ‘

базальтовый, -ая, -ое базальтан

базар м в разн. знач. базар; пойти на ~ — базара ваха; что за ~? — xlapa х1ун базар ю? птичий ~ — олхазарийн базар

базарный, -ая, -ое базаран; ~ая площадь — базаран майда; ~ый день — базаран де

базировать несов., что на чём [ларда] т1е дог1а; ~ промышленность на местном сырье — меттигерчу аьргалли т1ехь про­мышленность йог1а

базироваться несов., на чём ларда т1e дог1адала

базис м 1) см. база 1, 2; 2) эк., филос. лард, бух, базис; экономический ~ экономикан лард

бай-бай межд. олилой-болилой

байдарка ж спорт. байдарка

байка ж байка

байковый, -ая, -ое байкин; ~ое одеяло — байкин юрг1а

бак м (сосуд) бак (кочалла чуютту яй)

бакалея ж собир. баккхал

бакен м мор. бакен

бакенбарды мн. (ед. ~а ж) бакенбард (ч1ениг яьшна маж)

бакенщик м бакенхо

баки мн. бакаш (йоцца лергина бакенбард)

баклажан м баклажан

баклажанный, -ая, -ое баклажанан; ~ая икра — баклажанан 1ов

баклан м зоол. баклан (олхазар)

баклуши мн.: бить ~ — шамали лоькхуш лела

бактериальный, -ая, -ое бактерийн; ~ые удобрения — бактерийн удобренеш

бактериолог м бактериолог (бактериоло­гин говзанча)

бактериологический, -ая, -ое бактериоло­гин; ~ая война — бактериологин т1ом

бактериология ж бактериологи (бактереш толлу 1илма)

бактерицид м бактерицид, бактерешйойург

бактерицидный, -ая, -ое бактерициде, бактереш йойу

бактерия ж бактери

бал м бал (боккха синкъерам); на ~у — болехь ; кончен ~ — бал чекхбели

балаган м бун

балагур м разг. забарча

балагурить несов. разг. забарш ян

балалаечник м дечиг-пондарча

балалайка ж балалайка, дечиг-пондарча

баламутить несов. 1) что (напр. воду) — даржо 2) кого, перен. — карзахдаккха

баланс м в разн. знач. баланс; годовой ~ — шеран баланс

балансировать несов. 1) (удерживать рав­новесие) — баланс ян, нисдала 2) что, бухг. — баланс х1отто

балансовый, -ая, -ое балансан; ~ от­чёт — балансан отчёт

балахон м оба

балбес м прост. туьллиг

балда 1) ж (большой молот) варзап 2) м и ж прост., бран. тентак

балерина ж балерина

балет м балет

балетмейстер м балетмейстер (балет xloттийнарг)

балетный, -ая, -ое балетан; ~ая школа — балетан школа

балка ж стр. т1ай, дукъо; 1) поперечная ~ — ч1ер 2) (овраг) ч1аж, боьра

балкарский, -ая, -ое балкхаройн; ~ язык — балкхаройн мотт

балкарцы мн. (ед. ~ец м, ~ка ж балкхаро) балкхарой

балкон м 1) стр. балкон — уче 2) (в театре) — балкон

балконный, -ая, -ое балконан; ~ая дверь — балконан не1

балл м балл (механ я мохк бегоран ч1ог1аллин барам; дика хааран ларам); ветер [в] шесть ~ ов — мох ялх балл бу; получить оцен­ку [в] пять ~ов — пхи балл яккха

баллада ж лит. баллада

балласт м балласт (1. мор.— хикема нисде мохь; 2. ж.-д. — тle шпалаш йохку жаг1а я г1ум а тесна тalийнa машиннекъ; 3. ав.— аэростата т1ехь и хьала -охьаяхийта г1амарх дуьзна галеш; 4. перен.- сов мохь)

баллон м 1) (сосуд) — баллон (кочалла я газ лело пхьег1а); ~ с кислородом- кислородан баллон 2) авто — баллон, чкъург

баллотировать несов., кого-что харжа

баллотироваться несов. хоржуш хила

баллотировка ж харжар

балованный, -ая, -о разг. коча 1амийна; ~ ребёнок — коча 1амийна бер

баловать несов., кого качдан, харцхьара (или коча) 1амо; ~ детей — бераш коча 1амо

баловаться несов. разг. вон лела, харцхьа лела

баловень м разг. кочаниг

баловник м, ~ца ж разг. вон леларг, харцхьарниг

баловство с 1. (по гл. баловать) — харцхьаралла, коча 1амор, качдар 2. разг. (по гл. баловаться) харцчьаралла, харцхьа лелар, вон лелар

балык м балык (бакъийначу ц1ечу ч1еран букъ)

бальзам м бальзам (эфир тоьхна мутта)

бальзамировать несов., кого-что бальза­мировать дан, молханаш тоха (ца талхийта); ~ труп — докъана молханаш тоха

бальный, -ая, -ое кечлуш юху[рг]; ~ое платье — кечлуш юху коч

балюстрада ж балюстрада (бегначу б1ог1амийн уче)

бамбук м бамбук, буту эрз

бамбуковый, -ая, -ое бамбукан; ~ая пал­ка — бамбукан г1аж

банальность ж бага дахнарг

банальный, -ая, -ое бага дахна

банан м бот. банан (стом)

банда ж гlepa; ~ грабителей — талорхойн гlepa

бандаж м 1) (пояс) бандаж, доьхка 2) тех. ботт, бандаж, х1оз

бандероль ж 1) (обёртка) бандероль, ботт 2) (посылка) бандероль; отправить книгу ~ю — бандерольца книга д1аяхьийта

бандит м талорхо

бандитизм м талоралла

бандитский, -ая, -ое талорхойн; ~ая шайка — талорхойн гlepa

бандура ж бандура (пондар)

бандурист м бандурча

банк м банк; государственный ~ — пачхьалкхан банк

банка ж банка ; поставить ~и мед.- банканаш йог1а

банкет м банкет, той

банкир м банкир (банкан да)

банкирский, -ая, -ое банкиран; ~ая контора — банкиран контора

банкнот м фин. банкнот

банковский, -ая, -ое банкан, банкера; ~ служащий — банкера г1уллакххо; ~ би­лет — банкан билет

банкрот м банкрот (декхарш такха йиш йоцуш къийвелларг я политикехь воьхна стаг)

банкротство с банкрот хилар

банный, -ая, -ое банин; ~ день — банин де

бант, бантик м бант; девочка с бантами в косах – к1ажаршкахь банташ долу йо1; завязать бантиком — бант деш д1адехка

банщик м, ~ца ж банихо

баня ж бани

бар м (кафе) бар (х1ума юийла)

барабан м 1) вота; бить в ~ — вота етта 2) тех. бера; ~ молотилки – к1а оручу машинан бера

барабанить несов. вота етта; дождь ~т в окно – дог1ано корах вота етта

барабанный, -ая, -ое вотанан; ~ый бой — вотанан дур ; ~ая перепонка (анат.) лергабад

барабанщик м вотанча

барак м барак (дечиган г1ишло)

баран м 1) уьстаг1; (горной короткоухой породы) 1уьзг, ламанан уьстаг1; ~-про­изводитель — ка; кастрированный (или хо­лощёный) ~ — баь1на ка; горный ~ (дикий) — акха ка 2) (мех) кхакха

бараний, -ья, -ье 1) уьстаг1ан; ~ жир – уьстаг1ан мохь 2) (из бараньего меха) кхекхийн; ~ тулуп — кхекхийн бекх

баранина ж уьстаг1ан жижиг

баранка ж 1) чкъург; связка ~ок — чкъургийн кочар 2) прост. (рулевое колесо) — т1ам

барахлить несов. прост. талха, г1ар-г1ир дан (моторах, машинах лаьцна)

барахло с собир. прост. (пожитки, хлам) т1елхигаш

барахтаться несов. разг. деттадала

барашек м 1) laxap (до 5—6 месяцев); ц1инто (от 6—9 месяцев) 2) (мех) элтар; шапка из ~ка – элтаран куй 3) мн. ~ки (пена) — чопа, lexa

барашковый, -ая, -ое элтаран; ~ая шап­ка — элтаран куй

барбарис м бот. муьстарг

барельеф м барельеф

баржа ж баржа (т1аьхьатосу киранан хикема)

барин м (мн. баре и бары) барин, эла ; жить ~ом — эла санна ваха

баритон м I) (голос) баритон (тенорний, басаний юккъера божарийн аз); петь ~ом — баритонаца лакха 2) (певец) баритон [-илланча]

барка ж барка (дечигап баржа)

баркас м баркас (пийсикашца лело хикема я г1ехьа доккха пароход)

барометр м барометр (атмосферан та1ам бусту прибор); ~ падает — барометр охьайог1у

барон м барон (графал лахарчу даржера ц1е и ц1е иолу эла)

баронесса ж баронесса (баронан зуда)

баррикада ж баррикада (т1амна урамехь ен дуьхьало); сражаться на ~х -баррикадашкахь т1ом бан

баррикадировать несов., что, баррикади­роваться несов. баррикада ян, баррикади­ровать дан

баррикадный, -ая, -ое баррикадан; ~ые бои — баррикадийн т1емаш

барс м зоол. ц1окъберг, ц1окъ

барский, -ая, -ое баринан; ~ая усадьба -баринан ков-керт; ~ие замашки-элийн амалш

барсовый, -ая, -ое ц1окъберган, ц1оькъан; ~ая шкура – ц1оькъан ц1ока

барство с 1) (изнеженность) кочалла 2) (высокомерие) цавашар

барсук м зоол. да1ам

барсучий, -ья, -ье да1аман; ~ьи норы – да1амийн 1уьргаш

бархан м бархан; песчаные ~ы — г1амаран барханаш

барханный, -ая, -ое барханийн; ~ые пески -барханийн г1амарш

бархат м бархат

бархатистый, -ая, -ое бархат санна долу, бархатах тера, бархатан тайпа

бархатный, -ая, -ое бархатан; ~ое пла­тье — бархатан коч ; ~ый сезон — дашо хан

барщина ж ист. барщина (крепостни бакъо йолуш ахархой мехкадайша мехаза бацор)

барыня женск. к барин; жить ~ей сту санна яха

барыш м разг. са, пайда

барышник м уст. йохка-эцархо

барышня ж 1) уст. (девушка) йо1 2) разг. (неженка) экама х1ума

барьер м 1) барьер, дуьхьало 2) перен. дуьхьало, новкъарло

бас м 1) (голос) бас (божарийн уггар стомма аз); петь ~ом — басаца лакха 2) (певец) бас[-илланча] 3) (инструмент) бас-пондар 4) (струна) бас-мерз

басистый, -ая, -ое стомма; ~ голос — стом­ма аз

басить несов. разг. бас-озца лен

баскетбол м баскетбол

баскетболист м, ~ка ж баскетболист, баскетболхо

баскетббльный, -ая, -ое баскетболан; ~ая площадка — баскетболан майда

басмач м басмач

басмачество с басмачалла

баснописец м баснеш язъярхо, лачдийцархо

баснословный, -ая, -ое 1аламат [док­кха]; ~ые прибыли — 1аламат яккхий санаш

басня ж 1) басни, лачдийцар 2) перен. (вымысел) туьйра, хабар

басовый, -ая, -ое басан

бассейн м 1) бассейн (xloттийнa 1ам)2) геогр. бассейн; ~ Терека -Теркан бассейн 3) геол. бассейн, майда

бастион м бастион, б1ов, гlaп

бастовать несов. забастовка ян

бастующий м, ~ая ж болх охьатеснарг, бастовать дийриг

басурман м, ~ка ж уст. бусулба (о мусульманине)

басурманский, -ая, -ое уст. бусулба; ~ая вера — бусулба дин

батальный, -ая, -ое т1еман, т1амаха,т1ом гойту; ~ая живопись – т1еман суьрташ

батальон м воен. батальон; стрелковый~ — иччархойн батальон

батальонный, -ая, -ое батальонан; ~ ко­мандир — батальонан командир

батарейка ж батарейка; ~ для фонаря — фонаран батарейка

батарейный, -ая, -ое батарейн; ~ое ору­дие — батарейн герз; ~ый огонь- батарей т1етохар

батарея ж батарей (1 воен.— масех йоккха топ я миномёт йолу эскаран дакъа; 2 физ.— вовшахтесна масех гальванически элемент я аккумулятор); ~ парового отопления -1аьнарца йохъен батарей

батист м батист (к1ади)

батистовый, -ая, -ое батистан; ~ носо­вой платок -батистан мерах хьокху йовлакх

батисфера ж батисфера (х1ордан к1орге толлу аппарат)

батон м батон

батрак м ялхо

батрацкий, -ая, -ое ялхойн; ~ труд — ялхойн къинхьегам

батрачество с 1) (занятие батрака) ялхолла 2) собир. ялхой

батрачить несов. ялхо лела (или хила)

батрачка ж ялхо

баттерфляй м спорт. баттерфляй-нека

батыр м обл. турпал

батюшка м уст. 1) (отец) да 2) (обращ. к священнику) мозг1ар 3) (обращ. к пожи­лому человеку) воккха стаг

баул м т1орказ

бах 1. межд. звукоподр. т1охх ! 2. в знач. сказ. т1охх-аьлла; ~, и убил –т1охх-аьлла, тоьхна дийн

бахать несов. разг. т1охх баха + многокр. гл.; ср. бахнуть

бахвал м разг. дозалча

бахвалиться несов., чем, разг. дозалла дан

бахвальство с разг. дозалла

бахнуть сов. разг. (издать звук; ударить, бросить) т1охх-аьлла +однокр. гл.; ~л выстрел — т1охх-аьлла, топ елира; он ~л стакан об пол — цо т1охх-аьлла стака ц1енкъа туьйхира

бахрома ж чечакх

бахромчатый, -ая, -ое (с бахромой) че­чакх йолу; (наподобие бахромы) чечекх[тайпа

бахтарма ж обл. (мездра) морд-aгlo (ц1оканан, не1аран)

бахча ж бахча, куп; сторож на ~е — куьпхо, хуьисахо

бахчевод м бахчалелорхо

бахчеводство с бахчалелор

бахчевой, -ая, -ое бахчанан; ~ые куль­туры — бахчанан культураш

бац 1.межд. звукоподр. таххь ! 2. в знач. сказ. (ударить) — таххь-аьлла тоха

бацилла ж бацилла (бактерийн тайпа);туберкулёзная ~ — туберкулёзан бацилла

бациллоноситель м бацилла ерг

башенный, -ая, -ое б1аьвнан; ~ые постройки – б1аьвнийн г1ишлош ;~ые часы – б1аьвнан сахьт; ~ый кран – б1аьвнан кран

башка ж прост. корта

башкирский, -ая, -ое башкирийн; ~язык — башкирийн мотт

башкиры мн. (ед. ~р м, ~рка ж башкир) башкираш

башковитый, -ая, -ое прост. корта болу, хьекъале

башлык м башлакх

башмак м 1) (обувь) пошмакх, мача 2)тех. башмак (чкъург сацо гlиpc); быть у кого-л. под ~ом — цхьаьннан кога к1ел хила

башня ж 1) (боевая) б1ов; (жилая) гlaла2) воен. б1ов; танковая ~ танкан б1ов

баюкать несов., кого [илли олуш] тахко, техко

баюшки-баю межд. олилой-болилой

баян м баян (боккха кехатпондар); играть на ~е а) (уметь) баян хаа; б) (исполнять) баян лакха

баянист м баян-пондарча

бдительность ж само

бдительный, -ая, -ое сема; будьте ~ — сема хилалаш

бег м дадар; ~ на тысячу метров – эзар метр вадар; ~ на месте — цхьана меттехь идар; на ~у — ведда воьддушехь; быть в ~ах — уьдуш лела

бега мн. хахкар (говраш)

бегать несов. ида; ~ наперегонки — хьалхаваларх вада ; ~ на коньках –конькеш хехка; ~ за кем-л. — цхьанна т1аьхьаида; глаза бегают – б1аьргаш уьду

бегемот м зоол. бегемот

беглец м веддарг; поймать ~ов — бевддарш ехьалеца

беглый, -ая, -ое 1) (сбежавший) ведда 2) (свободный) шерра; ~ое чтение –шерра д1адешар 3) (сделанный наспех) сиха; ~о (нареч.) просмотреть -сихвелла хьожуш чекхвала ; ~ые гласные лингв.- д1адовн мукъа аьзнаш беглянка ж еддарг

беговой, -ая, -ое хохку; (предназначенный для бега) доду; ~ая лошадь — xoxку говр; ~ая дорожка — бовду некъ

бегом нареч. дедда; бежать ~ — ведда ваха;

беготня ж разг. д1асаидар

бегство с дадар; спастись ~м — ведда [к1елхьара]вала

бегун м идархо, вадархо

бегунья ж идархо, ядархо

беда ж I. бала; выручить из ~ы — балих ваккха; помочь в ~е — вонехь дакъа лаца; что за ~а! — хьо далатохар!; на ~у сделал — шен докъазаллина дина 2. в знач.сказ. вон; это не ~а — и-м зен дацара; ~а в том, что он не учится — цо доьшуш цахилар вон ду

беднеть несов. къийдала

бедность ж къоьлла; жить в ~ти — къен ваха; къоьлла хьега; ~ть не порок посл. — къоьлла айп дац

беднота ж собир. къехой

бедный, -ая, -ое 1) къен; ~ый человек — къен стаг; жить ~о (нареч.) — къен ваха; местность, ~ая лесами — хьуьнна къен меттиг 2) (несчастный) миска; ~ый, он так болен! — миска, ма могуш вац и!

бедняга, бедняжка м и ж миска, пекъар

бедняк м (бедный человек; неимущий кре­стьянин) къехо

бедняцкий, -ая, -ое къехойн; ~ое хо­зяйство — къехойн бахам

бедовый, -ая, -ое разг. т1ахъаьлла; ~ мальчишка – т1ахъаьлла к1ант

бедокурить несов. разг. вон лела, харцхьара лела

бедренный, -ая, -ое хенан; ~ая кость — хенан даь1ахк

бедро с 1) (часть ноги) варе; (у живот­ного) гloгl 2) чаще мн. бёдра — ха; положить руки на бёдра — куьйгаш хаьн т1e дахка

бедственный, -ая, -ое бохаме, бохам болу[ш]; ~ое положение — бохам болуш хьал

бедствие с бохам; стихийное ~ -1аламан бохам; судно терпит ~ -хикеманна бохам баьлла

бедствовать несов. (нуждаться) къоьлла хьега; (жить бедно) къен хила (или даха)

бежать несов. 1) дада, ида; д1адада, д1аида (от говорящего); схьадада, схьаида (к говорящему); охьадада, охьаида (вниз); хьаладада, хьалаида (вверх) 2) тж. сов. (совершить побег, обратиться в бегство) дада, ида 3) (течь) охьадан, охьаэха 4) (о времени) д1аяха, д1атила

беженец м веддарг; ~ка ж еддарг

без (безо) предлог с род. п. 1) (при ука­зании на отсутствие, недостаток) доцуш; оставить ~ денег — ахча доцуш вита; ~ сомнения — шеко йоцуш 2) (не считая, в от­сутствие)- доцуш; ~ нас не начинать — тхо доцуш ма доладе 3) (при указании на ко­личество, меру) оьшуш; ~ пяти копеек рубль — сом хила пхи кепек оьшуш 4) (при указании на время) даьлча; ~ пяти [ми­нут] час — пхи [минот] яьлча сахьт долу ; не ~ причины он сделал так — бахьана доцуш ца дина цо иштта

без= (безъ=, бес=) приставка 1) прилага­тельных доцу, реже передаётся суффиксом =за, напр.: беззвёздный — седарчий доцу, безработный -белхаза 2) существительных цахилар, напр.: безлесье — хьун цахилар, безветрие — мох цахилар

безаварийный, -ая, -ое авари йоцу[ш]; ~ая работа — авари йоцу болх

безалаберность ж разг. телхина хилар

безалаберный, -ая, -ое разг. (бестолко­вый) телхина; (беспорядочный) къепе йоцу; ~ый человек — телхина стаг; ~ая работа — къепе йоцу болх

безалкогольный, -ая, -ое алкоголь йоцу; ~ые напитки — алкоголь йоцу маларш

безапелляционныи, -ая, -ое аппелляци йоцу; ~ое решение — апелляци йоцу сацам

безатомный, -ая, -ое атоман герз доцу; ~ая зона атоман герз доцу зона

безбедный, -ая, -ое къоьлла йоцу; ~ое существование — къоьлла йоцу 1ар-дахар; жить ~о (нареч.) — къоьлла йоцуш даха

безбилетный, -ая, -ое билет доцу; ~ пассажир — билет доцу пассажир

безбожие с мунепакъалла

безбожник м, ~ца ж мунепакъ

безбожный, -ая, -ое разг. эхь доцу; ~о (нареч.) врать — эхь доцуш аьшпаш битта

безболезненный, -ая, -ое 1) лазош доцу; ~ая операция — лазош йоцу операци 2) перен. (без неприятностей) — лазам боцу, халахетар доцу[ш долу]; (без затрудне­ний) — хало йоцу

безбородый, -ая, -ое куьйса

безбоязненный, -ая, -ое ца кхоьру

безбрачие с (незамужняя жизнь) марехь цахилар; (холостая жизнь) — зуда ялоза хи­лар

безбрежный, -ая, -ое йист йоцу; ~ое море — йист йоцу х1орд

безверие с дин цахилар

безвестный, -ая, -ое девзаш доцу; ~ ге­рой — вевзаш воцу турпалхо

безветренный, -ая, -ое мохтиле, мох боцу; ~ день — мох боцу де

безветрие с мох цахилар

безвинный, -ая, -ое бехк боцу; ~о (на­реч.) пострадать — бехк боцуш хьийзо

безвкусие с, безвкусица ж (отсутствие хорошего вкуса) чам цахилар

безвкусный, -ая, -ое 1) (невкусный) чаьм­за, чам боцу; ~ая еда — чаьмза даар 2) перен. хат1 доцу, чам боцуш

безвластие с 1едал цахилар

безводный, -ая, -ое хи доцу; ~ые пу­стыни — хи доцу г1амарш

безводье с хин къоьлла

безвозвратный, -ая, -ое 1) (невозврати­мый) юхадог1ур доцу; исчез ~о (нареч.) — юха ца вог1уш вайна 2) (не подлежащий возврату) — юхалур доцу; ~ая ссуда — юхалур доцу ссуда

безвоздушный, -ая, -ое х1аваъ доцу; ~ое пространство – х1аваъ доцу меттиг

безвозмездный, -ая, -ое мах боцу, маьхза; ~ое пользование — [луш] мах бо­цуш пайда эцар

безволие с доьналла дацар (или цахилар), мела хилар

безволосый, -ая, -ое куьйса, чо боцу

безвольный, -ая, -ое доьналла доцу, мела

безвредность ж зене (или зуламе) ца­хилар

безвредный, -ая, -ое зен[е] доцу, зулам[е] доцу; ~ое средство (лекарство)- зуламе до­цу молха; ~ый человек — зене воцу стаг

безвременный, -ая, -ое хеназа; ~ая кон­чина — хеназа д1авалар

безвыходный, -ая, -ое 1) (без отлучки) т1ера ца долу; ~о (нареч.) сидеть дома -ара ца волуш чохь 1ан 2) (критический) амал (или дан х1ума) доцу; быть в ~ом положении — амал доцчу хьолехь хила

безглазый, -ая, -ое б1аьргаш доцу

безголовый, -ая, -ое прям. и перен. корта боцу

безголосый, -ая, -ое аз доцу; ~ певец — аз доцу илланча

безграмотность ж 1) (неграмотность) йо­за цахаар, дешна цахилар 2) (невежество) девзаш цахилар, кхеташ цахилар; полити­ческая ~ — политиких кхеташ цахилар

безграмотный, -ая, -ое 1) (неграмотный) йоза (или дешар) ца хуу, дешна воцу 2) (малограмотный) йоза (или дешар) вон хуу 3) (невежественный, мало знающий) ца кхета 4) (содержащий ошибки) ца хууш + прич., г1алате; ~ проект – ца хууш х1оттийна проект

безграничный, -ая, -ое 1) йист йоцу 2) перен. (очень сильный) ч1ог1а, 1аламат; ~ая печаль – ч1ог1а гlaйгla; ~o (нареч.) преданный – ч1ог1а тешаме

безгрешный, -ая, -ое 1) рел. къа доцу, къинойх ц1ена 2) перен. ц1ена, бехк боцу

бездарность ж пох1мазалла

бездарный, -ая, -ое пох1маза; ~ писа­тель – пох1маза яздархо

бездействие с х1умма а цадар, деш х1ума цахилар

бездействовать несов. х1умма а ца дан; (о механизмах) латта

безделица ж разг. к1адбоцург, х1умма а доцург, пайда боцург

безделушка ж пайда боцу х1ума

безделье с деш х1ума цахилар

бездельник м, ~ца ж г1уллакхазхо

бездельничать несов. х1умма а ца деш .лела

безденежный, -ая, -ое 1) разг. (имеющий мало денег) ахча доцу 2) бухг. ахчанца доцу; ~ые расчёты — ахчанца йоцу чот

безденежье с ахча цахилар, ахчанан къоьлла

бездетность ж бераш цахилар

бездетный, -ая, -ое бер доцу; ~ая жёнщина – бер доцу зуда

бездеятельность ж хьуьнарзалла, х1умма а цадар

бездеятельный, -ая, -ое хьуьнарза, х1 ума ца ден

бездна ж 1) (пропасть) бух боцу 1ин; ~ моря — бух боцу х1орд 2) перен., чего (множество) чот йоцуш; там ~ народу — чот йоцуш адам ду цигахь

бездождье с йокъа, дог1анан къоьлла

бездоказательный, -ая, -ое бакъхилар ца гайталу, бакъхилар ца ч1аг1лун; ~ое обви­нение — бакъхилар ца гайталун бехкевар

бездомный, -ая, -ое ц1а доцу; ~ая кош­ка – ц1а доцу цициг

бездонный, -ая, -ое бух боцу; (глубо­кий) к1орга ; ~ая бочка — бух боцу шелиг

бездорожье с (отсутствие дорог) некъаш цахилар; (плохое состояние дорог, распу­тица) — некъаш талхар

бездушие с дог цадар

бездушный, -ая, -ое 1) (бессердечный) дог доцу; ~ый человек — дог доцу стаг 2) (ли­шённый чувства) — дог ца дог1у; ~ая игра — дог ца дог1у ловзар

бездымный, -ая, -ое к1ур боцу; ~ порох – к1ур боцу молха

бездыханный, -ая, -ое са доцу; ~ое тело — са доцу дег1

безжалостный, -ая, -ое къиза, къинхетамза

безжизненный, -ая, -ое 1) (мёртвый) са доцу, делла 2) перен. делча санна; ~ взгляд — делча санна хьежар

беззаботность ж гlaйгla (или бала) ца­хилар

беззаботный, -ая, -ое гlaйгla йоцу, бала боцу; ~ый человек — гlaйгla йоцу стаг; жить ~о (нареч.) — дезар доцуш даха

беззаветный, -ая, -ое 1аламат ч1ог1а; сил дукха (или ч1ог1а), са ца кхоош; ~ая храбрость — 1аламат ч1ог1а майралла; ~о (нареч.) любить Родину — сил дукха Даймохк беза

беззаконие с (нарушение закона) закон дохор; (отсутствие закона)- законехь ца­хилар, закон дацар

беззаконный, -ая, -ое законехь доцу

беззастенчивый, -ая, -ое эхь ца хета; ~о (нареч.) врать — цуьрриг а эхь ца хеташ аьшпаш битта

беззащитность ж доьналла цахилар (или дацар); ~ ребёнка — беран доьналла цахилар

беззащитный, -ая, -ое доьналла доцу, де доцу, [даккха] г1о доцу

беззвёздный, -ая, -ое седарчий доцу; ~ое небо — седарчий доцу стигал

беззвучный, -ая, -ое аз доцу; ~ смех — аз доцу белар

безземелье с латта цахилар (или дацар), лаьттан къоьлла

безземельный, -ая, -ое латта доцу; ~ кре­стьянин — латта доцу ахархо

беззлобный, -ая, -ое оьг1 азло йоцу; ~о (нареч.) подсмеиваться над кем-л. – оьг1азло йоцуш цхьаннах белар

беззубый, -ая, -ое 1) (без зубов) цергац йоцу; ~ый старик — цергаш йоцу воккха стаг 2) перен. (слабый) эсала, мела; ~aя критика — эсала критика

безлесный, -ая, -ое хьун йоцу; ~ склон — хьун йоцу басе

безликий, -ая, -ое уст. см. безличный 1

безличный, -ая, -ое 1) билгала доцу; ~ый человек — билгала воцу стаг 2) грам. юьхьаза; ~ое предложение — юьхьаза предложени; ~ый глагол -юьхьаза хандош

безлошадный, -ая, -ое говр йоцу; ~ кре стьянин — говр йоцу ахархо

безлунный, -ая, -ое беттаса доцу; ~а ночь — беттаса доцу буьйса

безлюдный, -ая, -ое адам доцу, нах боцу; ~ая местность — нах боцу меттиг; ~ый фонд бухг. — штатехь боцчеран фонд

безлюдье с адаман къоьлла, адамаш цахилар

безмен м куьйга-терза

безмерный, -ая, -ое барам боцуш, барамза-доккха; ~ая радость — барамза-доккха хазахетар

безмозглый, -ая, -ое хье боцу, 1овдал

безмолвие с дистцахилар; хранить ~ -дист ца хила

безмолвный, -ая, -ое дист ца хуьлу; ~ ответ — вист ца хуьлуш жоп далар; ~ свидетель — вист ца хуьлу теш

безмолвствовать несов. вист ца хила

безмятежность ж сатийна хилар, синтем

безмятежный, -ая, -ое сатийна, синтеме; ~ сон — сатийна наб

безнадёжность ж догдиллар, догдохийла цахилар

безнадёжный, -ая, -ое догдохийла йоцу; он ~о (нареч.) болен — и даха дог доцуш цомгуш ву; ~ое положение — догдохийла йоцу хьал

безнадзорный, -ая, -ое 1уналла доцу; ~ ребёнок — 1уналла доцу бер

безнаказанный, -ая, -ое та1зар даза

безналичный, -ая, -ое: купить по ~ому расчёту — ахчанца йоцчу чоьтах эца

безначалие с 1едал (или куьйгалла) дацар

безногий, -ая, -ое когаш боцу; (без одной ноги или ножки) ког боцу; ~ стул — ког боцу г1ант

безнравственность ж телхина хилар, г1иллакх дацар

безнравственный, -ая, -ое г1иллакхе до­цу, телхина; ~ый поступок -телхина г1уллакх; ~о (нареч.) вести себя — телхина лела

безо предлог «без» метта «весь», «вся­кий» дешнаш хьалха лела, мас.: ~ всяких разговоров — цхьа а къамел доцуш; ~ всего — цхьа а х1ума доцуш

безобидный, -ая, -ое (не обидный) халахетар доцу (или ца ден); (безвредный) зене доцу; ~ человек — зене воцу стаг

безоблачный, -ая, -ое екхна, мархаш йоцу; ~ое небо — екхна стигал

безобразие с 1) (уродливость) эрчалла 2) (безобразный поступок) ирча х1ума

безобразить несов., кого-что эрчадаккха; платье ~т фигуру — кучо эрчадоккху дег1

безобразник м, ~ца ж разг. вон леларг, харцхьара леларг

безобразничать несов. разг. вон лела, харцхьара лела

безобразный, -ая, -ое ирча; ~ поступок — ирча х1ума

безоговброчный, -ая, -ое билламза; ~ая капитуляция — билламза капитуляци

безопасно 1. нареч. кхерамза 2. в знач. сказ. безл. кхерам бац, кхерамза ду; это вполне ~ — и данне а кхерам боцуш ду

безопасность ж кхерамзалла, кхерам цахилар (или бацар), маьршо; ~ть улич­ного движения — урамерчу боламан кхерам­залла; охрана государственной ~ти — пачхьалкхан кхерамзалла ларъяр

безопасный, -ая, -ое кхерамза, маьрша; в ~oм месте — маьршачу меттехь

безоружный, -ая, -ое герз доцу

безостановочный, -ая, -ое сацамза, сацар доцу, соцуш доцу, хаддаза; ~ое движение — сацамза болам

безответный, -ая, -ое жоп доцу; ~ая любовь — жоп доцу безам безответственность ж жоьпазалла

безответственный, -ая, -ое жоьпазаллин, жоьпаллин доцу; ~ое решение -жоьпазал­лин сацам

безотказный, -ая, -ое дуьхьало йоцу; ~о (нареч.) работать (о машине, моторе) — дуьхьало йоцуш болх бан

безотлагательный, -ая, -ое хьеда (или т1аьхьататта) йиш йоцу; ~ое дело – т1аьхьататта йиш йоцу г1уллакх

безотлучно нареч. тlepa ца долуш; ~ на­ходиться при больном – т1ера ца волуш цомгушчунна юххехь хила

безотносительно нареч. дозуш доцуш

безотрадный, -ая, -ое доккха ца ден, ~ая жизнь — воккха ца вен дахар

безотчётный, -ая, -ое 1) (бесконтроль­ный) жоп доцу 2) (бессознательный) хьесап доцу; ~ый страх — хьесап доцу кхерам; дей­ствовать ~о (нареч.) -хьесап доцуш дан

безошибочный, -ая, -ое г1алат[аш] доцу; ~ расчёт- г1алаташ доцу хьесап

безработица ж белхазалла, болх цахи­лар, белхан къоьлла

безработный, -ая, -ое 1. белхаза, болх боцу, балхахь воцу 2. в знач. сущ. ~ый м белхазхо, болх боцург, балхахь воцург

безрадостный, -ая, -ое хазахетар доцу; ~ая жизнь — хазахетар доцу дахар

безраздельный, -ая, -ое дуьззина; ~ое господство — дуьззина олалла

безразличие с бен цахетар, башха а цахетар; ~ ко всему – х1уъа а бен цахетар

безразлично I. нареч. (равнодушно) бен ца хеташ 2. в знач. сказ. безл. бен дац; ~, придёт он или нет — и ваг1ахь а, ца ваг1ахь а бен дац; мне это ~ -суна и бен д1а ца хета; ~ кто — бен вац

безразличный, -ая, -ое бен доцу

безрассудность ж ойла йоцуш хилар, кхетам бацар

безрассудный, -ая, -ое ойла ца еш дина; ~ поступок — ойла ца еш дина х1ума

безрассудство с 1) (поступок) ойла ца еш динарг 2) см. безрассудность

безрезультатный, -ая, -ое йист йоцу, кхиам боцу; ~ спор — йист йоцу къийсам

безрельсовый, -ая, -ое рельсаш йоцу; ~ые дороги — рельсаш йоцу некъаш

безрогий, -ая, -ое дирша, ма1аш йоцу; ~ая коза — дирша газа

безродный, -ая, -ое [гергара] нах боцу; ~ бродяга — нах боцу кхерсташ леларг

безропотный, -ая, -ое эсала, муьт1ахь; ~о (нареч.) повиноваться – муьт1ахь аьлларг дан

безрукавка ж силга, пхьуьйшашдоцург

безрукий, -ая, -ое куьйгаш доцу; (без одной руки) куьг доцу

безрыбье с: на ~ и рак рыба посл. — ма-аьлла ца хилча, ма-торру; дин боцчо кхел хаьхкина

безубыточный, -ая, -ое зенехь доцу, зен доцу; ~ое предприятие — зене йоцу предприяти

безударный, -ая, -ое лингв. тохар доцу; ~ слог — тохар доцу дешдакъа

безудержный, -ая, -ое ца сацалу; ~ смех — ца сацалу белар

безукоризненность ж ала х1ума цахилар

безукоризненный, -ая, -ое ала х1ума доцу; работа сделана ~о (нареч.)- ала xlyма доцуш бина болх

безумец м 1овдал, кхетам боцург

безумие с 1) уст. (сумасшествие) хьеравалар 2) (безрассудство) хьекъалза хилар ; любить до ~я — хьераваллал ч1ог1а деза

безумный, -ая, -ое 1) уст. (сумасшедший) тж. перен. хьераваьлла 2) (безрассудный) хьекъал доцу, хьекъалза; ~ поступок — хьекъалза х1ума

безумолчный, -ая, -ое соцуш (или туьйш) доцу; ~ шум моря — туьйш йоцу х1ордан г1овг1а

безумство с см. безумие 2

безумствовать несов. хьераваьлла (или телхина) лела (или хила)

безупречность ж aлa х1ума цахилар; ~ поведения — леларна ала х1ума цахилар

безупречный, -ая, -ое ала х1ума доцу; ~ая честность — ала х1ума доцу тешамалла; вести себя ~о (нареч.) — ала х1ума доцуш лела

безусловно нареч., в знач. вводн. сл. шеко йоцуш; ~, он прав — шеко йоццуш, и бакъ ву

безусловный, -ая, -ое 1) (не ограничен­ный условиями) диллар доцу, биллам боцу; ~ые обязательства — диллар доцу т1елацамаш 2) (полный) шеко йоцу; ~ое доверие — шеко йоцу тешам

безуспешно 1. нареч. аьтто (или кхиам) боцуш; мы ~ искали их — кхиам боцуш лийхира оха уьш 2. в знач. сказ.: всё было ~ — дерриг а аьтто боцуш дара

безуспешный, -ая, -ое аьтто боцу, кхиам боцу; ~ые поиски — аьтто боцу лехамаш

безусый, -ая, -ое 1) мекхаш доцу; ~ый мужчина — мекхаш доцу къонаха 2) перен. разг. маж-мекх далаза; ~ый мальчишка — мера к1ел чо а балаза жима стаг 3) с.-х. дитт доцу; ~ая пшеница — дитт доцу к1а

безутешный, -ая, -ое синтем боцу; тем боцу; ~ое горе — синтем боцу гlaйгla

безухий, -ая, -ое хурам; (без одного уха) лерг доцу

безучастие с, безучастность ж дакъа цалацар, декъахь цахилар

безучастный, -ая, -ое бен (или башха) доцу, декъах воцу; ~ый зритель — декъах воцу хьажархо; ~о (нареч.) смотреть — бен доцуш хьежа

безъ= лела «без» дешхьалхенан метта «е», «ю», «я» хьалха, мас.: безъязычный — мотт боцу

безъядерный, -ая, -ое: ~ая зона — атоман герз доцу зона

безыдейность ж идей цахилар (или йоцуш хилар)

безыдейный, -ая, -ое идей йоцу; ~ое произведение — идей йоцу произведени

безымянный, -ая, -ое ц1е йоцу ; ~ па­лец — маза п1елг

безынициативный, -ая, -ое инициатива йоцу; ~ работник — инициатива йоцу белхахо

безыскусственный, -ая, -ое ма-дарра до­лу; ~ рассказ — ма-дарра долу дийцар

безысходный, -ая, -ое ларт1а дог1ур доцу

бекас м бекас (уьшалахь хуьлу олхазар)

белена ж бот. буг1а-яр ; он, что ли, ~ы объелся? — хьера-м ца ваьлла и?

белёный, -ая, -ое 1) (покрашенный) кир тоьхна; ~ дом — кир тоьхна ц1а 2) (отбелен­ный) к1айдина; ~ холст – к1айдина гата

белёсый, -ая, -ое к1айхо

белеть несов. 1) (становиться белым) к1айдала 2) (виднеться—о белом) к1айн ган (или къега)

белиберда ж разг. г1урт

белизна ж к1айлла

белила мн. к1айн басар; свинцовые ~ — дошан басар

белить несов., что 1) (красить) кир тоха; ~ стены — пенех кир тоха 2) (мазать) к1айдан; ~ лицо — юьхь к1айян 3) (отбеливать) к1айдан; ~ холст -гата к1айдан

беличий, -ья, -ье тарсалан; ~ья шубка — тарсалан кетар

белка ж тарсал ; крутиться как ~ в ко­лесе- ц1е яьлча санна хьийза

белковый, -ая, -ое биол. белокан

беллетрист м беллетрист (дийцарийн ав­тор)

беллетристика ж беллетристика (исбаьхьаллин дийцарш, литература)

белобородый, -ая, -ое к1айн маж йолу; ~ старец – к1айн маж йолу воккха стаг

белобрысый, -ая, -ое разг. сирла месаш йолу

беловой, -ая, -ое ц1ена юхаяздина[рг]; ~ экземпляр – ц1ена язийна экземпляр

белоголовый, -ая, -ое к1айн корта болу; (о человеке) тж. к1айн месаш йолу

белок м 1) биол., хим. белок 2) (яйца) к1айн xloa 3) (глаза) б1аьрган к1ай

белокаменный, -ая, -ое к1айчу т1улгийн; ~ая башня – к1айчу т1улгийн б1ов

белокровие с мед. ц1ий к1айдалар

белокурый, -ая, -ое: ~ые волосы — сирла месаш; ~ая девушка — сирла месаш йолу йо1

белолицый, -ая, -ое – к1айчу амате, к1айн юьхь йолу

белолобый, -ая, -ое ч1амара

белорусский, -ая, -ое белорусийн; ~ язык — белорусийн мотт

белорусы мн. (ед. ~с м, ~ска ж бело­рус) белорусаш

белоручка ж, м разг. кисанакуьйгаш

белорыбица ж к1айн ч1ара

белоснежный, -ая, -ое ло санна к1айн; -oe бельё — ло санна к1айн чухулаюху бедарш

белошвейка ж чухуладухарштегархо

белуга ж белуга (даккхийчу ч1ерийн тайпа); реветь ~ой – варх1 велча санна делха

белужий, -ья, -ье белугин; ~ бок — белугин aгlo

белый, -ая, -ое 1) (белого цвета) к1айн; всё ~о кругом — гонаха дерриг а к1айн ду; 2) (как признак расы) к1айн ; ~ые ночи — сирла буьйсанаш; ~ая горячка – к1айн дагар; ~ое мясо — аьхна жижиг; ~ые стихи – к1айн стихаш (рифма йоцу); ~ый гриб- дуу ж1аьлинускал; ~ый хлеб – к1айн бепиг; ~ый билет – к1айн билет; ~ый уголь- хин ницкъ; средь ~ого (или ~а) дня -дийнан делккъехь

бельгийский, -ая, -ое бельгин; белгихойн

бельгийцы мн. (ед. ~ец м, ~йка ж бельгихо) бельгихой

бельё с чухулаюху х1уманаш; нижнее ~ — чухулаюху бедар; постельное ~ -меттан лоччарш

бельевой, -ая, -ое чухулаюхучу х1уманийн; ~ шкаф- чухулаюхучу х1уманийн шкаф

бельмо с к1ай (б1аьрган) ; как ~ на гла­зу – б1аьргахь дитт санна

бельэтаж м бельэтаж; жить в ~е — бельэтажехь даха; сидеть в ~е (в театре)- бельэтажехь хиъна 1ан

беляк м зоол. к1айн пхьагал

беляши мн. (ед. беляш м чуда) чуданаш

бемоль м муз. бемоль

бенефис м бенефис (артистан сийнна х1оттийна спектакль)

бензин м бензин

бензиновый, -ая, -ое бензинан

бензобак м бензинан бак, бензобак

бензовоз м бензовоз (бензин кхоьхьу ма­шина)

бензозаправочный, -ая, -ое бензин дутгу; ~ая колонка — бензин дутту колонка

бензозаправщик м бензиндоттархо

бензопровод м бензинтоттург

бензохранилище с бензин 1алашдойла

берданка ж уст. берданка

берег м 1) хийист; на ~у — хийистехь; река вышла из ~ов — хи дистина т1едаьлла; ~ моря – х1ордан йист; сойти на ~ (с па­рохода)- хикеман т1ера охьавосса 2) (суша,земля) латта; вдали показался ~ — генахь латта гучудели

береговой, -ая, -ое хийистера; ~ песок — хийистера г1ум

бередить несов., что 1) хьедан, дардан; ~ рану — чов даръян 2) перен. хьедан, 1овжо

бережливость ж кхоамалла, г1атакх

бережливый, -ая, -ое кхоаме, г1атакхе; ~ хозяин — кхоаме да

бережный, -ая, -ое 1) (осторожный) ларлу[ш долу]; ~ое обращение с огнём – ц1арца ларлуш хилар; ~о (нареч.) нести — лардеш дахьа 2) (заботливый, внимательный) тидаме; ~ое отношение к людям — нахаца тидаме хилар

берёза ж дакх

березняк м докхан хьун

берёзовый, -ая, -ое докхан; ~ая роща — докхан хьун; ~ые дрова — докхан дечиг

беременеть несов. пхаръяла, берах хила

беременная прил. 1. пхора, бераха, бераха йолу 2. в знач. сущ. ж пхораниг, берахниг

беременность ж пхоралла, берах хилар

береста ж ковст

берестяной, -ая, -ое ковстан; ~ая лодка — ковстан кема

берет м берет (куй)

беречь несов. 1) кого-что лардан; ~чь сына – к1ант ларван; ~чь тайну- къайле ларъян 2) что (экономить) кхоо; он ~жёт каждую копейку — xlop кепек кхоайо цо

беречься несов., кого-чего и без доп. лардала; ~гись! — ларло!

беркут м г1ирг1а

берлога ж чен бен

берцовый, -ая, -ое: большая ~ая кость — буност; малая ~ая кость – ч1уност

бес м шайт1а

бес= къора мукъазчу аьзна хьалха «без» метта лела дешхьалхе, мас.: бесполезный — пайденна доцу

беседа ж къамел; провести ~у — къамел дан; провести время в ~е (или за ~ой) — къамел деш хан д1аяхьа

беседка ж беседка (раг1ун тайпа г1ишло)

беседовать несов., с кем къамел дан

бесёнок м разг. шайт1анан к1орни; ах вы, бесенята!- хьай, шайт1анан к1орнеш!

бесить несов., кого-что оьг1аздахийта

беситься несов. 1) (болеть бешенством — о животных) хьерадала 2) разг. (злиться) оьг1азъэха 3) разг. (шалить) хьерадала

бесклассовый, -ая, -ое классаш йоцу; ~ое общество — классаш йоцу юкъаралла

бескозырка ж лаба йоцу куй

бесконечность ж абаде, йист йоцуш (или чаккхе йоцуш) хилар

бесконечный, -ая, -ое 1) йист (или чак­кхе) йоцу; ~ые разговоры — чеккхе йоцу хабарш 2) мат.: ~ая дробь- чаккхе йоцу (или чаккхенза) дробь; ~о (нареч.) малая величина — йист йоцуш жима х1ума

бесконтрольный, -ая, -ое толлуш (или контроль) йоцу

бесконфликтный, -ая, -ое конфликт йоцу, къовсам боцу

бескормица ж докъаран къоьлла

бескорыстие с хьаналалла, пайда цалехар

бескорыстный, -ая, -ое хьанала, пайда ца лоьху

бескостный, -ая, -ое даь1ахк йоцу

бескрайний, -яя, -ее йист йоцу; ~ про­стор — йист йоцу аре

бескризисный, -ая, -ое кризис[аш] йоцу, кризис[аш] ца хуьлу;

бескровный, -ая, -ое 1) ц1ий доцу; ~ые губы ц1ий доцу балдаш 2) (без жертв) вер-ваккхар доцу, чов-чордо йоцу; ~ая победа — вер-ваккхар доцу толам

бескрылый, -ая, -ое т1емаш доцу; ~ое насекомое – т1емаш доцу са долу х1ума

бескультурье с культура цахилар, оьзда цахилар

бесноватый, -ая, -ое уст. тилла, жинашца тайна

бесноваться несов. хьерадала, хьераваьлла лела

бесовский, -ая, -ое шайт1анан

беспалубный, -ая, -ое палуба йоцу; ~ое судно — палуба йоцу кема

беспалый, -ая, -ое п1елгаш доцу; (без одного пальца) п1елг боцу; ~ая рука- п1елгаш доцу куьг

беспамятный, -ая, -ое дицлу[ш долу]

беспамятство с дог к1аддалар, дог г1елдалар, кхетам чуьра валар; впасть в ~ — дог к1аддала

беспардонный, -ая, -ое разг. ларам боцу

беспартийность ж партехь цахилар

беспартийный, -ая, -ое партехь доцу

беспаспортный, -ая, -ое паспорт доцу

бесперебойный, -ая, -ое саццаза, хадда­за, ца соьцуш ден; ~ая работа мотора — моторо ца соьцуш болх бар

бесперспективный, -ая, -ое перспектива йоцу

беспечальный, -ая, -ое г1айг1а йоцу;~ое существование- г1айг1а йоцу 1ар-вахар

беспечность ж гlaйгla (или бала) цахилар

беспечный, -ая, -ое гlaйгla йоцу, бала боцу; ~о (нареч.) вести себя –г1айг1а йоцуш лела

бесписьменный, -ая, -ое йоза доцу; ~ язык — йоза доцу мотт бесплановость ж план цахилар

бесплановый, -ая, -ое план йоцу; ~ая работа — план йоцу болх

бесплатный, -ая, -ое маьхза; ~ая ме­дицинская помощь — лоьраллин маьхза г1о

бесплацкартный, -ая, -ое плацкарт йоцу

бесплодие с 1) (человека) бер цахилар; 2) см. бесплодность 1

бесплодность ж 1) (почвы) ялта цахьекъар, ялта цахилар 2)перен.

(безуспеш­ность) — эрна хилар

бесплодный, -ая, -ое 1) (о людях) бер ца хуьлу;(о животных) дехкаш доцу; (о ра­стениях) ца хьекъа 2) (о почве) ялта ца хуьлу, ялта ца хьекъа 3) перен. (безуспеш­ный) эрна

бесповоротный, -ая, -ое хийцалур доцу; ~ое решение — хийцалур боцу сацам бесподобный, -ая, -ое т1ехдика

беспозвоночный, -ая, -ое букъсурт (или букъадаь1ахк) йоцу; ~ое животное — букъ­сурт (или букъадаь1ахк) йоцу дийнат

беспокоить несов., кого-что 1) (трево­жить) сагатдан; меня ~ит его отсутствие- и цахиларо сагатдо сан 2) (нарушать по­кой) меттахдаккха, меттахъхьедан; не ~йте его — ма хьевелаш иза 3) (мешать) новкъарло ян; меня ~ит шум – г1овг1ано ца вуьту со

беспокоиться несов. сагатдан; не ~йтесь, я сам сделаю это — са ма гатде, ас айса дийр ду иза

беспокойный, -ая, -ое 1) (неспокойный) синтем боцу; ~ый человек — синтем боцу стаг; ~о(нареч.) спать — тем боцуш наб ян 2) (тревожный) сингаттаме, саготту; ~ое время — саготту хан

беспокойство с 1) (тревога) сагатдар, синтем цахилар 2) (нарушение покоя) — меттахъхьедар, меттахдаккхар; причинить ко­му-л. ~ — цхьаъ меттахъхьеван

бесполезно 1. нареч. эрна, пайденна доцуш 2. в знач. сказ. (напрасно) эрна; всё было ~ — дерриг а эрна дара

бесполезный, -ая, -ое пайденна доцу; (напрасный) эрна; ~ая трата сил -эрна къахьегар

бесполый, -ая, -ое калац1оле; ~ое су­щество – калац1ола ; ~ое размножение – калац1оле дебар

беспомощность ж г1оразалла

беспомощный, -ая, -ое гlopaзa; гlopa доцу

беспородный, -ая, -ое xly доцу

беспорочный, -ая, -ое уст. ала х1ума доцу, айп доцу; ~ая служба — ала х1ума доцуш г1уллакх лелор

беспорядок м 1) къепе яцар; бежать в ~ке- къепе йоцуш бовда 2) мн. ~ки г1иттарш

беспорядочный, -ая, -ое къепе йоцу; ~ые записи — къепе йоцу д1аяздарш; ~ая груда бумаг — къепе йоцу кехатийн оьла

беспосадочный, -ая, -ое охьа ца хуу[ш ден или долу]; ~ перелёт — охьа ца хууш дехьадалар

беспочвенный, -ая, -ое бух боцу; ~ое обвинение — бух боцуш бехкевар

беспошлинный, -ая, -ое ял йоцу, ял ца йоккху

беспощадный, -ая, -ое къинхетам боцу, къиза; ~о (нареч.) бороться с чём-л.- цхьана х1уманца къиза къийсам латто

бесправие с бакъо цахилар (или яцар)

бесправный, -ая, -ое бакъо йоцу

беспредельный, -ая, -ое барам боцу; в ~ой вышине — барам боцчу лакхенгахь

беспредметный, -ая, -ое корта боцу, 1алашо йоцу; ~ спор — 1алашо йоцу къовсам

беспрекословный, -ая, -ое дуьхьал дош ца далош, дуьхьало ца еш; ~ое выполнение чьей-л. воли — дуьхьал дош ца далош цхьаьннан лаам кхочушбар; ~о (нареч.) подчи­няться — дуьхьало ца еш муьт1ахь хила

беспрепятственный, -ая, -ое новкъарло йоцу[ш долу], дуьхьало йоцу; ~о (нареч.) проникнуть куда-л. — дуьхьало йоцуш цхьанхьа чекхвала

беспрерывный, -ая, -ое хаддаза; саццаза; ~ дождь — саццаза дог1у дог1а

беспрестанный, -ая, -ое саццаза, хадда­за, соцуш доцу; шли ~ые дожди -хаддаза дог1анаш доьлхура; ~о (нареч.) звонил телефон — хаддаза еттара телефон

беспрецедентный, -ая, -ое (беспримерный, небывалый) цкъа а ца хилла [долу]; ~ случай — цкъа а цахилларг

бесприбыльный, -ая, -ое пайденза, са йоцу

бесприданница ж къалиг (къен нускал)

беспризорник м, ~ца ж 1уналла доцург

беспризорный, -ая, -ое 1) 1уналла доцу: ~ое хозяйство -1уналла доцу бахам 2)(бездомный) ц1а доцу; ~ый ребёнок – ц1а доцу бер 3) в знач. сущ. ~ый м, ~ая м 1уналла доцург

беспримерный, -ая, -ое барам боцу, шега нийса (или кхочуш) кхин доцу; ~ая xpабрость — барам боцу майралла

беспринципность ж принцип цахилар (или яцар)

беспринципный, -ая, -ое принцип йоцу; ~ человек — принцип йоцу стаг

беспристрастие с озабезаме цахилар

беспристрастный, -ая, -ое озабезам боцу, озабезаме доцу; ~ судья — озабезаме воцу суьдхо

беспричинный, -ая, -ое бахьана доцу[ш]; ~ смех — бахьана доцу белар

бесприютный, -ая, -ое кхерч боцу, xlyсам йоцу

беспробудный, -ая, -ое хаддаза; спать ~ым сном — хаддаза наб ян ; ~ый пьяница — хаддаза муьйлу стаг

беспроволочный, -ая, -ое сара боцу; ~ телеграф — сара боцу телеграф

беспроигрышный, -ая, -ое кхаж болу

беспросветный, -ая, -ое 1) (очень тём­ный) к1арул-1аьржа; ~ая тьма – к1арул-1аьржа бода 2) перен. (очень мрачный) б1а1аьржа; ~ое горе –б1а1аьржа бала

беспроцентный, -ая, -ое процент йоцу; ~ заём — процент йоцу заём

беспутный, -ая, -ое ларт1ахь доцу

беспутство с ларт1ахь цахилар

бессвязный, -ая, -ое уьйр йоцу; доьзна доцу; ~ рассказ — уьйр йоцу дийцар

бессемейный, -ая, -о е доьзал боцу

бессердечие с, бессердечность ж дог доцуш хилар, дог цалазар

бессердечный, -ая, -ое дог доцу, дог ца лозу

бессилие ж 1) (слабость) г1орасизалла, ницкъ цахилар (или бацар); старческое ~ — воккхаллин г1орализалла 2) (отсутствие возможности) гlopa цахилар (или дацар), таро яцар; чувствовать своё ~ — шен гlopa дацар хаа

бессильный, -ая, -ое гlopa доцу, rlopa сиза, ницкъ боцу; я бессилен сделать это — и дан сан ницкъ бац

бессистемный, -ая, -ое система йоцу; ~ое чтение — система йоцу дешар

бесславный, -ая, -ое сий доцу[ш]; ~ая смерть — сий доцуш валар

бесследный, -ая, -ое доь доцу, лар йоцу; ~о (нареч.) пропасть — доь доцуш ван

бессловесный, -ая, -ое 1) мотт ца хуу; ~ое животное — мотт ца хуу хьайба 2) (мол­чаливый, безропотный) вист ца хуьлу

бессменный, -ая, -ое ца хийцалун; ~ секретарь научного общества -1илманан юкъараллин хийцалуш воцу секретарь

бессмертие с 1) (вечное существование) лийриг цахилар; (о природе) духур цахи­лар 2) перен. (посмертная слава) довр доцу сий

бессмертный, -ая, -ое 1) (не умирающий) лийриг доцу, 1ажал йоцу; (о природе) ду­хур доцу 2) перен. (вечный) довр доцу; ~ая слава — довр доцу сий

бессмысленный, -ая, -ое маь1на доцу, кхетам боцу

бессмыслица ж маь1на доцург

бесснежный, -ая, -ое ло доцу; ~ая зи­мА — ло доцу 1а

бессовестный, -ая, -ое эхь доцу, эхь ца хета[ш долу]

бессодержательный, -ая, -ое чулацам боцу; ~ая жизнь — чулацам боцу дахар

бессознательный, -ая, -ое кхетам боцу; быть в ~ом состоянии — кхетам боцчу хьолехь хила

бессонница ж наб яр, наб яйна хилар, наб цакхетар; страдать ~ей — наб яйна хьийза

бессонный, -ая, -ое наб йоцу, наб яй­на; ~ая ночь — наб яйна буьйса

бессоюзный, -ая, -ое грам. хуттург йо­цу; ~ая связь — хуттург йоцу уьйр

бесспорно нареч. в знач. вводн. сл. къуьйсийла йоццуш, дуьйцийла йоццуш; ~, он прав — дуьйцийла йоццуш, бакъ ву иза

бесспорный, -ая, -ое къуьйсийла йоцу; ~ая истина — къуьйсийла йоцу бакъдерг

бессрочный, -ая, -ое хан йоцу; ~ пас­порт — хан йоцу паспорт

бесстрастный, -ая, -ое шовкъ йоцу

бесстрашие с цакхерар; высок. догмайралла

бесстрашный, -ая, -ое ца кхоьру, кхоьруш доцу; высок. дог майра; ~ воин — дог майра т1емало

бесстыдник м, ~ца ж разг. эхь доцург

бесстыдный, -ая, -ое эхь доцу, эхь ца хета

бесстыдство с эхь дацар, эхь цахетар, эхь цахилар

бесстыжий, -ая, -ее прост. эхь доцу; ~ие глаза — эхь доцу б1аьргаш

бессчётный, -ая, -ое хьесап доцу, барамза дукха; повторять ~ое число раз- барамаза дукха юх-юха баха

бестактность ж ларт1ахь доцург, оьзда дацар

бестактный, -ая, -ое ларт1ахь (или оьзда) доцу

бесталанный, -ая, -ое пох1ме доцу; ~ый поэт- пох1ме воцу поэт; ~ая голо­вушка фольк. — декъаза корта

бестолковщина ж разг. кхетам боцург, г1урт, х1ун ду а цахуург

бестолковый, -ая, -ое кхетам боцу

бестолочь ж разг. 1) кхетам боцу х1ума 2) (о человеке) кхетам боцу стаг

бестрепетный, -ая, -ое озалур воцу

бесформенный, -ая, -ое форма (или кеп) йоцу; ~ая глыба — кеп йоцу тарх

бесхарактерность ж юьхьк1едалла

бесхарактерный, -ая, -ое юьхь к1еда

бесхвостый, -ая, -ое ц1ога доцу

бесхитростный, -ая, -ое х1илла доцу; ~ рассказ – х1илла доцу дийцар

бесхозный, -ая, -ое да воцу; ~ое имуще­ство — да воцу бахам

бесхозяйственность ж дола дан цахаар, дола цадар

бесхозяйственный, -ая, -ое дола дан ца хуу, дола ца ден

бесцветный, -ая, -ое 1) бос боцу; ~ая жидкость — бос боцу кочалла 2) перен. б1аьрла доцу; ~ый рассказ – б1аьрла доцу дийцар

бесцельный, -ая, -ое 1алашо йоцу; ~ спор — 1алашо йоцу къовсам

бесценный, -ая, -ое мах бина вер воцу, мах боцу; ~ дар — мах боцу пох1ма; ~ друг — везийра доттаг1

бесценок м разг.: за ~ [купить, продать]- маьхза [эца, дохка] бесцеремонность ж эвхьазалла

бесцеремонный, -ая, -ое эвхьаза

бесчеловечность ж адамалла яцар

бесчеловечный, -ая, -ое адамалла йоцу; ~ая эксплуатация — адамалла йоцуш вацор; обращаться с кем-л. ~о (нареч.)- цхьаьнца адамалла йоцуш хила

бесчестить несов., кого-что сий дайа, сийсаздаккха

бесчестный, -ая, -ое (без чести) сий доцу; (нечестный) хьанал доцу бесчестье с сий дар, сийсаздалар

бесчинство с вон лелар

бесчинствовать несов. вон лела

бесчисленный, -ая, -ое чот (или барам) йоцу[ш дукха]; ~ые толпы народа — халкъан чот йоцуш дукха ж1уганаш

бесчувственный, -ая, -ое 1) (лишённый чувствительности) хаалуш доцу 2) (не со­страдательный) дог ца лозу; ~ый человек дог ца лозу стаг; в ~ом состоянии — кхетамчохь доцуш

бесчувствие с кхетамчуьра далар; до ~я — кхетамчуьра валлалц

бесшабашный, -ая, -ое г1айг1анза, г1айг1а йоцу

бесшумный, -ая, -ое тата доцу, гloвгla йоцу, гlap йоцу; ~ мотор — тата доцу мо­тор

бетон м бетон

бетонировать несов., что бетон йотта; ~нное шоссе — бетон йоьттина шоссе

бетонный, -ая, -ое бетонан

бетономешалка ж бетонкегорг

бетонщик м бетонхо

бечева ж муш; (для тяги) бухка

бечёвка ж т1ийриг

бешенство с 1) мед. хьерадалар; заболеть ~м — хьерадала (или хьераволу) цамгар кхета 2) перен. хьерадалар; прийти в ~ — оьг1азвахна хьеравала

бешеный, -ая, -ое 1) хьерадаьлла; ~ая собака — хьерадаьлла ж1аьла 2) перен. (силь­ный) 1аламат ч1ог1а; ~ое сопротивление- 1аламат ч1ог1а дуьхьало; ~ые деньги — эрна карадеана ахча; ~ые цены — беза мехаш

бешмет м г1овтал

библейский, -ая, -ое библин

библиограф м библиограф (библиографин говзанча)

библиографический, -ая, -ое библиогра­фин; ~ий отдел журнала — журналан биб­лиографин дакъа; ~ая редкость — библио­графин къоьлла

библиография ж библиографи (книжкех лаьцна 1илманан хьесап дар я цхьана чулацамца билгалйина литература)

библиотека ж библиотека; передвижная ~ — д1асалело биб­лиотека; ~ учителя — хьехархочун библио­тека

библиотекарша ж разг., библиотекарь м библиотекарь, библиотекахо

библиотечный, -ая, -ое библиотекан, библиотекера; ~ая книга — библиотекера книга

Библия ж Библи

бивень м к1омсар; бивни слона — пийлан к1омсарш

бидон м битон; ~ молока — шуьрин битон

биение с деттадалар; ~ сердца — дог детталар

бизнес м бизнес (са йоккху г1уллакх)

бизнесмен м бизнесмен, бизнесхо

билет м в разн. знач. билет; ~ в театр — театре ваха би­лет; вход по пригласительным ~ам — чувахар чукхайкхаран билеташца ду

билетёр м билетёр (билет хоттург); ~ша разг. женск. к билетёр

билетный, -ая, -ое билетийн; ~ая касса — билетийн касса

бильярд м биллиард; играть на ~е (или в ~) — биллиардах ловза

бильярдный, -ая, -ое биллиардан; ~ шар — биллиардан шар

бинокль м турмал; смотреть в ~ — турмала хьежа

бинт м бинт; в ~ах — бинташ хьерчийна

бинтовать несов., кого-что бинт хьарчо

бинтоваться несов. бинт хьарча

биограф м биограф (биографа язъеш верг)

биографический, -ая, -ое биографин

биография ж биографи (цхьана стеган дахар д1аяздар)

биолог м биолог (биологин говзанча)

биологический, -ая, -ое биологин; био­логически; ~ие науки — биологин 1илманаш; ~ая станция — биологически станци

биология ж биологи (дийначу 1аламах лаьцна, организмийн дахаран законийн 1илма)

биофизика ж биофизика (дийначу орга­низмийн физически законаш толлу биоло­гин дакъа)

биохимия ж биохими (дийначу материн химически процессаш толлу 1илма)

биржа ж биржа ; хлебная ~ — ялтийн биржа; ~ труда — къинхьегаман биржа биржевик м биржахо

биржевой, -ая, -ое биржин

бирка ж бирка (товаран терзанан бараммий и д1ахьажийна меттиггий

билгалъен у)

бирюза ж бирюза (мехала т1улг)

бирюзовый, -ая, -ое бирюзан; ~ое коль­цо — бирюзан ч1уг; ~ый цвет -бирюзан бос

бис межд. бис (юха а гайта бохуш, арти­сте кхайкхар); исполнить танец на ~ — хелхар бис кхайкхина дан; кричать ~ — бис баха

бисер м туьтеш ; метать ~ перед свинь­ями — вир кхето г1ерта

бисерный, -ая, -ое туьтеш доьхкина ; ~ почерк — кегийра йоза

бисквит м бисквит (печенин тайпа)

битва ж т1ом, латар

битки мн. битокаш

битком: ~ набитый – т1анкк-аьлла юьзна; вагон набит ~ — вагон т1анкк-аьлла юьзна

битый, -ая, -ое кагдина, дохийна; ~ая посуда — йохийна пхьег1аш ;~ый час — дийнна сахьт

бить несов. 1) кого (избивать, наносить поражение) етта; кого чем — детта; не бей ре­бёнка — берана ма етта; ~ кого-л. прутом — цхьанна сэра бетта 2) чем, во что етта; ~ молотком – ж1ов етта; ~ в барабан — вота етта; ~ в колокол — горгали бетта 3) по кому-чему (бичевать) детта; ~ по бюро­кратизму — бюрократизмана етта 4) что (раз­бивать) кагдан, дохо; ~ посуду- пхьег1аш йохо 5) кого (умерщвлять) дайа; ~ птицу- з1акардаьхний дайа 6) кого-что и без доп. (стрелять) кхета; ружьё бьёт хорошо — топ нийса кхета 7) (вытекать) детта; бьёт фонтан — фонтан етта кого (трясти) дего; его бьёт лихорадка — хоршо вегаво иза ; ~ тревогу — орца даккха; ~ масло — даьтта даккха; ~ шерсть — т1арг1а къажбан; ~ в цель – нийсалг1а кхийса; ~ по карману — кисанах тоха; часы бьют — сахьто горгали бетта

битьё с 1) еттар 2) (напр. посуды) йохор, кагъяр

биться несов. 1) с кем. лета; ~ с врагом – мостаг1чух лета 2) (разбиваться) доха, кегдала; посуда бьётся – пхьег1аш кегло 3) (пульсировать; ударяться) деттадала; серд­це бьётся -дог деттало; волны бились о бе­рег-тулг1енаш етталора бердах ; ~ над решением задачи — задача ян г1ерта; ~ как рыба об лёд — шах ч1ара санна веттавала; ~ головой о стену — корта пенах бетта; ~ об заклад – х1ума йиллина къовса

битюг м киранан говр

бицепс м пхьаьрсан пхьид

бич м 1) шед; хлопать ~ом — шед етта 2) перен. (бедствие) бала; брак — ~ произ­водства — брак производствон бала бу

бичевать несов., кого-что (изобличать) 1орадаха; ~ пороки — айпаш 1орадаха

благо с 1) (благополучие, добро) дика, беркат, ни1мат, хайр; трудиться на ~о Родины — Даймехкан диканан дуьхьа къахьега 2) мн. ~а (достаток) беркат, хайр ; всех благ! — дика мел дерг!; ни за какие ~а – х1уъа дича а

благоверный м шутл. майра, воцуш-цатерг; ~ая ж сесаг, йоцуш-цатерг

благовидный, -ая, -ое таме; ~ поступок — тамехь г1уллакх

благовоние с хаза хьожа

благовоспитанный, -ая, -ое дика 1амийна, г1иллакхе [кхиъна]

благоговейный, -ая, -ое сийлаллин; ~ое молчание — сийлаллин д1атер

благоговение с [ч1ог1а] сий дар

благоговеть несов. сий дан; ~ перед кем-л. — цхьаьннан ч1ог1а сий дан

благодарить несов., кого-что баркалла баха (или ала)

благодарность ж баркалла; объявить ~ баркалла кхайкхо

благодарный, -ая, -ое баркалле; ~ взгляд — баркалле б1аьрахьажар; я благодарен вам за помощь- аса баркалла боху шуна г1о дарна

благодарственный, -ая, -ое высок. уст. баркаллин

благодаря предлог с дат. п. бахьана долуш; ~ опытному врачу больной выздоро­вел — говза лор бахьана долуш цомгушниг товелира

благодатный, -ая, -ое беркате; ни1мате; ~ край — беркате мохк

благодать ж беркат; ни1мат; весной здесь ~ — б1аьста кхузахь беркат ду

благодетель м, ~ница ж уст. и иpoн. диканхо, дика динарг

благодетельный, -ая, -ое беркате

благодеяние с высок, беркате г1уллакх

благодушие с дог дикалла, дог дика хилар

благодушный, -ая, -ое дог дика; ~ая улыбка -дог дика велакъажар

благожелатель м уст. дика луург

благожелательный, -ая, -ое дика луу

благозвучие с, благозвучность ж тамехь хазар

благозвучный, -ая, -ое [аз] таме [долу]; ~ые песни-[аз] таме [долу] иллеш

благой, -ая, -ое уст. дика; ~ое намере­ние- дика ойла ; кричать ~им матом -сий мел доцург а дийца

благонадёжный, -ая, -ое уст. тешаме

благонамеренный, -ая, -ое уст. дика ойла йолу

благообразный, -ая, -ое куц долу, безаме; ~ старец — безаме воккха стаг

благополучие с 1) (обеспеченность) бер­кат, токхо, дика; материальное ~е -рицкъанан токхо 2) (счастье) аьтто, беркат, ирс; желаю тебе всякого ~я- лелочух беркат хуьлда хьуна

благополучный, -ая, -ое аьтто хилла (или болу); всё кончилось ~о (нареч.) -дерриг а аьтто болуш чекхдели

благоприятный, -ая, -ое аьтто болу; ~ый случай -аьтто хилар; ~ые условия -аьтто болу хьелаш ; ~ый ответ — бакъахьара жоп

благоприятствовать несов., кому-чему аьтто бан (или баккха); ветер ~л плаванию [корабля]- мохо аьтто бора кема дахарна

благоразумие с ойла йина хилар, кхетаме хилар; ~ поступка- х1уманан ойла йина хилар

благоразумный, -ая, -ое кхетаме, ойлане, ойла ен

благородный, -ая, -ое дика; ~ый чело­век — дика стаг; ~ый поступок — дика г1уллакх ; он ~ого происхождения — дикачу ц1ийнаха ву иза; ~ые металлы -мехала (или деза) металлаш

благородство с дикалла

благосклонность ж дика лаар, диканиг лууш хилар

благосклонный, -ая, -ое дикане, диканиг луу; ~ое внимание — дика лууш тидаме вар

благословение с декъалдар

благословенный, -ая, -ое декъала хилла

благословить сов., благословлять несов., кого на что-л. декъалдан; (новобрачных) декъалдан; ~ сыновей на подвиг- к1ентий хьуьнарна къобал бан

благосостояние с беркат, токхо

благотворительность ж уст. г1оьналла; заниматься ~ю – г1оьналлин г1улкакхаш лело

благотворительный, -ая, -ое уст. г1оьналлин

благотворный, -ая, -ое дика; ~ое влия­ние -дика 1аткъам

благоустроенный, -ая, -ое дика кечдина; ~ дом — дика кечдина ц1а

благоустроить сов., что дика кечдан, д1атардан, д1анисдан, тадан; ~ городские кварталы –г1алара кварталаш таян

благоустройство с тадар, нисдар, тардар; ~ в домах – ц1енош чохь тадан

благоухание с хаза хьожа; ~ цветов — зезагийн хаза хьожа

благоуханный, -ал, -ое хаза хьожа йог1у; ~ цветок -хаза хьожа йог1у зезаг

благоухать несов. хаза хьожа ян; цветы ~ют- зезагийн хаза хьожа йoгly

блаженный, -ая, -ое зовкхе; ~ое состоя­ние — зовкхе хьал

блаженство с зовкх; испытывать ~ — зовкх хьега

блаженствовать несов. зовкх хьега

блажь ж разг. сонталла

бланк м бланк;заполнить ~ — бланк язъян

блат м прост.: достать что-л. по ~у — вовза-везарца цхьа х1ума каро

блатной, -ая, -ое к1уйн; ~ язык – к1уйн мотт

бледнеть несов. 1) (становиться блед­ным) бос бан (или бахьа); ~ть от страха — кхеравелла бос бан 2) перед чем, перен. бос бан; их успехи ~ют перед нашими — церан толамаш х1умма а йоцург ю вайчарна хьалха

бледно- бедо-; мас.: бледно-розовый — бедо-можа

бледнолицый, -ая, -ее бос бахьна[рг]

бледность ж бедалла; ~ красок- басарийн бедалла

бледный, -ая, -ое прям. и перен. кхоьлина, беда; ~ое лицо -беда юьхь; ~ая луна — кхоьлина бутт; ~ый рассказ — кхоьлина дийцар

блёклый, -ая, -ое басадаьлла

блёкнуть несов. 1) (увядать) марг1алдала; листья стали ~ — г1аш марг1алдала доьлла 2) (тускнеть) кхола; звёзды блёкли перед рассветом -сахуьлуш седарчий кхоьлура

блеск м къегар; ~ солнца -маьлхан къегар; до ~а — къаггалц

блесна

Перевод с чеченского языка

Автор Guest), октября 12, 2008, 08:16

0 Пользователи и 1 гость просматривают эту тему.

Вниз
Страницы 1 … 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 … 72

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

Вверх
Страницы 1 … 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 … 72