АЛАСЫҠ (летняя кухня) усаҡлыҡ, аш аласығы, ут келәте (диал.), бәләкәй өй (диал.) АЛАТУБА псар. ала күгәрсен АЛБЫРАТЫУ leap, ҡаңғыр тыу АЛБЫРҒАНЫУ (теряться, растеряться, смущаться) ҡаушау, юғалып ҡалыу АЛБЫРҒАТЫУ (отвлекать, мешать) әүрәтеү, ҡамасаулау, эштән туҡтатып тороу АЛБЫРҒАУ leap, әүрәү АЛҒА АЛЫУ leap, ниәтләү АЛҒА КИЛЕҮ (осуществить ся, претвориться в жизнь) ғәмәлгә ашыу, тормошҡа ашыу, ысынға әйләнеү АЛҒА СЫҒЫУ (взять верх, пе ревесить, получать преимущество) уҙыу, уҙҙырыу, уҙып китеү, алда булыу, өҫкә сығыу, өҫтөнлөккә сығыу, өҫтөнлөктө алыу, алды- Рыу АЛҒЫ leap, алдағы I АЛДА I (впереди, передняя часть) алғы яҡта, алғы бүлектә, алғы өлөштә АЛДА II (впереди) беренсе АЛДА III (в начале) элек, иң элек, тәүҙә АЛДА IV (в будущем) киләсәк тә, киләһе көндәрҙә АЛДАҒЫ I (расположенный впереди, передний) алғы, ал яҡ тағы АЛДАҒЫ II (предстоящий, бу дущий) киләһе, киләсәк, киләсәк тәге АЛДАН I (впереди, спереди) башлап, беренсе булып, иң элек, тәүгеләрҙән булып АЛДАН II (заранее) башта, тәүҙә, башта уҡ, тәүҙә үк АЛДАН III (прежде, раньше, сначала, сперва) көн элгәре, баш ланмаҫ элек АЛДАН ҠАЛҒАНСЫ leap. ашау I АЛДАНЫУ (быть обманутым) буш ҡалыу, мәхрүм ҡалыу, мәхрүм булыу, ҡолаҡ ҡағыу, өлөшһөҙ (тороп) ҡалыу, ауыҙ асып ҡалыу, һемәйеү АЛДАП ЙОЛДАУ (-ҺОЛДАУ) (получать что-л. обманом, хитро стью) әүрәтеү, албырғатыу АЛДАТЫУ leap, алдау АЛДАУ (лгать, врать) алда шыу, алдаштырыу, алдап һөйләү, алдатыу, аңҡайтыу, кусм. ағас атҡа атландырыу, аҡты ҡара (ҡараны аҡ) тип әйтеү (итеп күрһәтеү), борғаланыу, буш хәбәр һөйләү; буш ҡыуыҡ осороу; ел осороу; (күҙгә) көрпә осороу (һибеү); күҙ буяу; күҙ быуыу; күҙ бәйләү; күҙ ҙә йоммау; күҙгә көл һибеү; күҙгә төтөн ебәреү; күҙмә- күҙ алдау; ҡойроҡ болғау; таяҡ ҡа атландырыу; һемәйтеү, әү рәтеү, ялғанлау, юҡ-бар һөйләү, хәрәмләшеү бик ныҡ алдау: кусм. кәкре ҡайынға терәтеү; ҡаҡ башына ултыртыу; ҡаҡ боҙға ултыртыу; тишек шоманға ултыртыу; төп башына ултыртыу; төпһөҙ санаға (кәмәгә) ултыртыу; тишек кәмәгә ултыртыу; шылдырыу, шылды рып арҡанлау; шәрегә ултыртыу хәйлә, мәкер менән алдау: йылан булып уралыу АЛДАУ С АН (склонный к об ману) алдашыусан АЛДАШТЫРЫУ I (обманы вать; успокаивать, забавляя) әүрә теү, албырғатыу, алдап-йолдау, алдап-һолдау АЛДАШТЫРЫУ II leap, алдау АЛДАШЫУ neap, алдау АЛДЫ-АРТТЫ ҠАРАУ (УЙ- ЛАУ) (взвешивать, прикидывать) самалау, уйлау, айбар булыу АЛДЫ-АРТЫНА ҠАРАҒАН СЫ leap, тиҙ АЛДЫ-ЯЛДЫ БЕЛМӘҮ (рабо тать без отдыха) туҡтауһыҙ, ял һыҙ, баш ҡалҡытмай (эшләү), алһыҙ-ялһыҙ (эшләү), ал белмәй, ял белмәй (эшләү), ал-ял белмәү, эштән бушамау, тир кипмәү, һеперелеп эшләү АЛДЫҠ (ложь) ялған, алдаҡ 12
Тема. Синонимнар
Максат: синоним сүзләр белән танышуны дәвам итү,
аларның барлыкка
килү
сәбәпләрен ачыклау;
синонимнарны сөйләм телендә аера һәм куллана белергә өйрә-
тү,
балаларның сөйләм телен, фикерләү сәләтен үстерү
юнәлешендәге эшне дәвам итү;
укытучыларга
карата хөрмәт тәрбияләү.
Материал: 10 нчы сыйныф өчен дәреслек (Татар теле
Р.С.Абдуллина,
Г.М.Шәйхиева)
Татар
теле /Күнегүләр.Анализ үрнәкләре.Тестлар. Р.Р. Шәм-
сетдинова, Казан- 2007/
Татар
телендә синонимнар. / Ш.Ханбикова . Казан -1961/
Хәзерге татар әдәби теле .
Лексикология. /Ф.С.Сафиуллина,
Казан “Хәтер”- 1999/
Җиһазлау: татар теленең аңлатмалы сүзлеге, антонимнар,
синонимнар,
фразеологизмнар сүзлеге; Каюм Насыйри портреты;
укучы
саен ноутбук, интерактив такта.
Фәнара бәйләнеш: әдәбият, рус теле, информатика
Педагогик
технология: мәгълүмати
технология
Дәрес планы
I.Оештыру өлеше.
1.Уңай психологик
халәт тудыру.
-Хәерле
көн, укучылар! Сез дәрескә әзерме?
Кәефләрегез ничек?
Карагыз әле, бүген искиткеч матур көн. Көннең матурлыгына сокланып, елларның
иминлегенә ышанып, бер-беребезгә карап елмайыйк та, дәресне башлыйк.
II. Актуальләштерү.
-Дәресемне
К.Насыйри сүзләре белән дәвам итәргә телим. “Туган телеңнең серләрен өйрәнү-
бөек эш ул!-дигән ул. (Тактада язылган сүзләрне укыйм, портретын күрсәтәм)
—
Кем ул Каюм Насыйри?
—
Сез бу юллардан нәрсә
аңлыйсыз?
—
Әйе, без татар теле һәм
әдәбияты дәресләрендә аны өйрәнәбез.
—
Әйтегез әле, без татар
теленең кайсы бүлеген өйрәнәбез?
—
Ә лексика бүлеге нәрсәне
өйрәнә?
—
Телнең сүзлек составына кергән,
телебезне баеткан нинди сүзләрне беләсез икән, тикшереп карыйк (антонимнар,
омонимнар, фразеологизмнар, күп мәгънәле сүзләр,синонимнар турында искә
төшерәләр).
— Бу
синоним сүзләр сөйләмебездә ничек барлыкка киләләр? Алар безгә ни өчен кирәк?
Нәкъ менә бүгенге дәрестә шул сорауларга җавап эзләрбез; синонимнар турында
булган белемнәрне ныгытып, аларның барлыкка килү сәбәпләрен ачыкларбыз.
III.Яңа белем һәм
күнекмәләр формалаштыру.
1)
сүзлек диктанты язу.
Дәрес,
укучы, укытучы, билге, мөгаллим, шәкерт, лидер, белем, гыйлем, фән, көндәлек,
дәреслек, дәфтәр, әдәбият, информатика, компьютер, инглиз теле, каләм, мәгариф,
мәгърифәт, авторитет.
— Әйдәгез,
эшкә керешик.Дәфтәрләребезне ачып , бүгенге числоны язабыз.Сүзлек диктанты язу
өчен кем такта янына чыга? (тактага бер укучы яза, язган эш тикшерелә)
— Бу сүзләр кайсы өлкәгә карый? Алар барысы да аңлашыламы?
( укучылар фикере).
2) төркемнәрдә эш
-Ягез ,балалар, төркемнәргә бүленеп, мөгаллим, авторитет сүзләренә якын
мәгънәле сүзләр уйлап карыйк. ( 2-3 минут мөстәкыйль эшлиләр,бер укучы тактага
яза, нәтиҗә ясала).
Мөгаллим — укытучы,педагог, остаз, хәлфә
Авторитет- дәрәҗә, абруй, дан, шөһрәт, ихтирам.
— Нинди
сүзләр яздык?
— Алар ничек атала?
— Димәк, без мәгънәләре
буенча бер-берсенә якын сүзләр төркемен күрсәттек. Бу төркем синонимик оя дип
атала.
— Бу сүзләр
арасында кайсы сүзне еш кулланабыз? (укытучы, авторитет яки дәрәҗә)
— Иң еш
кулланыла торган сүз доминанта сүз дип атала.
— Укучылар,
әйтегезче, телдә синонимнарны белү кирәкме? (укучылар җавабы).
3) синонимнар турында
өстәмә мәгълүмат бирү (сәләтле бала чыгышы).
— Хәзер
сүзне Илнарга бирик. Ул безгә синонимнар турында сөйләр. Рәхим ит, Илнар.
(Слайдлар ярдәмендә синонимик оя, синоним сүзләргә мисаллар китерә)
Укучы сүзе
Рус, инглиз,
немец, швед, француз, казах, башкорт,үзбәк, кебек телләрнең синонимнар байлыгы
тупланып, сүзлекләр чыгарылган. Аларда бер мәгънәне аңлаткан сүзләр төркеме:
синонимик рәтләр — синонимик оялар бирелгән.
Моны
белү кызыклы:
·
инглиз телендә-4500
·
швед телендә-1380
·
немец
телендә- 25000
·
казах телендә- 1448
·
рус телендә – 8000
·
татар телендә- 6000 нән
артык оя теркәлгән.
Гаян Суфьян
улы Әмиров, Г.Тукай әсәрләренең телен тикшерү нәтиҗәсендә, аның иҗатында 1300
синонимик оя таба.
—
Уйлап карагыз әле,матур
сүзенә никадәр синоним табарга мөмкин.
Матур- гүзәл,чибәр, күркәм, күрекле, ямьле, нәфис,бер кашык су белән йотарлык,
килмәгән җире юк,коеп куйган,күзнең явын алырлык.
— Рәхмәт,
Илнар.Эшебезне дәвам итәбез.
— Мисалларга
игътибар итегез әле, сез бу сүзләрнең барысын да кулланасызмы? (матур, күп
сүзләренең синонимнары белән танышалар).
-Инә төшәр урын
юк.
-Ничек
аңлыйсыз?
-Әйе, бу
күчерелмә мәгънәдә бирелгән. Димәк, синоним булып фразеологик берәмлекләр дә
килә ала.
VI .Яңа белем һәм
күнекмәләрне ныгыту.
1. Күнегүләр
эшләү
-Слайдны
дәвам итеп, мәкаль һәм әйтемнәргә игътибар итәбез.
1)Дан һәм хөрмәт
җирдә ята — билең бөк тә казып ал.
2)Кулым көче — зур
байлык, тиз йөрешем – хәзинә.
3)Дуслыкта – көч,
татулыкта – бәрәкәт.
4)Ак булмаса да, пакъ
булсын.
2.Китап
белән эш .
а) 144 нче
күнегүне телдән эшлиләр (шулай ук синонимнарны табалар).
Калын-юан,
кәкре-бөкре, сый-хөрмәт, кайгы-хәсрәт һ.б.
-Ясалышы ягыннан
болар нинди сүзләр ?
-Парлы
сүзләр.
-Димәк,
синонимнардан парлы сүзләр ясала.
б) эзләнүле
бирем.
-Бирелгән
җөмләләрдән синонимнарны табарга өйрәндегез. Хәзер киресенчә эшләп
карыйк.Түбәндәге сүзләргә синонимнар уйлыйбыз.
в) кунакханә-
чатыр-
сынау-
афәрин-
түрә-
рәсми-
(укучылар алынма
сүзләрнең синоним булуын дәлиләп күрсәтәләр)
г) аяклары
калмады-
кошлар очып
җитмәс урын-
эчтә бүреләр
улый-
көймәсе
комгә терәлгән-
колагыңа
киртләп куй-
гомере
киселү-
(фразеологик
берәмлекләр)
д) 148 нче
күнегү (синонимнарның сөйләмдә кулланылышын ачыклыйлар, чылбыр тәртибендә
матур һәм чибәр сыйфатларының исемнәр белән бәйләнешкә керү-кермәвен әйтәләр).
-Я,
укучылар, һәрбер синоним сыйфат бөтен исемнәр белән бәйләнешкә керә аламы?
-Дөрес
әйтәсез, балалар.Татар әдәбиятының күренекле язучысы Гомәр Бәширов “Гүзәл
фәкать үз урынында гына гүзәл” дигән мәкаләсендә болай дип яза:
“Кемнәр генә, ничек кенә кулланмый ул бичараны, нинди урыннарга гына
ямаулык итеп ябыштырмый! Әнә бит, терлек үрчеме дә гүзәл, хезмәт җимешләре дә
гүзәл, сыер савучыларның бармаклары да, артистлар иҗаты да, традицияләр дә,
тагын әллә ниләр дә — санап бетергесез…
Гүзәл- матурның синонимнарыннан берсе. Әмма ул гади матурлыкны гына
белдерми. Гүзәл үзе иптәшләренә караганда бераз аристократрак “табигатьле”,
нәзберегрәк “холыклы” булу сәбәпле, ул матурлыкның иң югары дәрәҗәсе, иң
кечкенәсе, иң нәфисе һәм камиле белән бергә генә эш итә. Мәсәлән, матур машина,
матур йорт, матур урман дияргә мөмкин. Әмма гүзәл йорт, гүзәл машина дип әйтү
мөмкин түгел…”
5. Экспресс тест.
-Бүгенге дәрестә
без нәрсә белдек ?Тикшереп карыйк.
Ноутбукта бирелгән
экспресс — тест ( синонимнар темасына караган сорау
лар) эшлиләр. Салмак кына
Г.Тукай сүзләренә язылган “И туган тел” җыры яңгырый).
V. Йомгаклау.
1. Нәтиҗә ясау.
-Укучылар,
әйдәгез, бүген дәрестә өйрәнгәннәрдән чыгып нәтиҗә ясыйк.
— Синонимнар
телдә ничек ясала?
— Синонимнарның
роле нәрсәдә?
-Синонимнар
кулланып сөйләргә кемнән өйрәнергә була? (укучы фикере)
-Дөрес
әйтәсез. Менә минем бурычым, төп максатым, вазыйфам- тел өйрәтү.Сезне туган
телебезнең серләренә төшендерү. Сезнең арагызда минем эшемнең дәвамчылары да
булыр, чөнки укытучы хезмәте бик кирәкле, файдалы эш.Укытучыдан башка галим дә,
космонавт та, хәтта президент та була алмый. Шуны истә тотып, укытучының
авторитетын, абруен, дәрәҗәсен билгеләп, 2010 нчы ел ил күләмендә Укытучылар елы
дип игълан ителде.
2. Өй эше бирү.
1)“Минем
яраткан укытучым” темасына инша ( хикәя, эссе яки шигырь язарга .
2)”Минем
тормышымда укытучының роле” темасына видеоролик эшләргә (теләгән очракта).
3. Билгеләр кую.
-Дәресебез
ахырына якынлашты. Роза, Эльмира бүген бик актив катнашты, ә Инзилә, Гүзәл һәм
Алинә яхшы җавап бирделәр. Мин әйткән билгеләрне һәм тест нәтиҗәләрен көндәлекләргә
төшерәбез.
-Дәрес буенча сораулар бармы?
-Игътибарыгыз һәм хезмәтегез өчен зур рәхмәт.Дәрес тәмам.
Тәнәфес.
Карта слов и выражений русского языка
Онлайн-тезаурус с возможностью поиска ассоциаций, синонимов, контекстных связей
и
примеров
предложений к словам и выражениям русского языка.
Справочная информация по склонению имён существительных и прилагательных,
спряжению
глаголов, а также
морфемному строению слов.
Сайт оснащён мощной системой поиска с
поддержкой русской морфологии.
Разбор слова
по составу ОНЛАЙН
Подобрать синонимы
ОНЛАЙН
Найти предложения со словом
или
выражением ОНЛАЙН
Поиск по произведениям русской классики
ОНЛАЙН
Словарь афоризмов русских писателей
- О нас
- Словарь антонимов
- Словарь паронимов
- Словарь ударений
- Словарь морфологии
- Словари
- Регистрация
- Вход
Введите слово и нажмите «Найти синонимы».
: — ребенок — халява — бутылка — шарик — вахлак — бабл — карапуз — клоп…
Можно найти больше синонимов, нажимая на слова.
-
один
-
два
-
три
-
четыре
-
пять
5 (1)
| № | Синоним | Рейтинг |
|---|---|---|
| 1 | ребенок[186]00 | 0 |
| 2 | халява[17]00 | 0 |
| 3 | бутылка[54]00 | 0 |
| 4 | шарик[43]00 | 0 |
| 5 | вахлак[51]00 | 0 |
| 6 | бабл[4]00 | 0 |
| 7 | карапуз[23]00 | 0 |
| 8 | клоп[44]00 | 0 |
| 9 | малолеток[31]00 | 0 |
| 10 | грелка[8]00 | 0 |
| 11 | флакон[9]00 | 0 |
| 12 | бутуз[23]00 | 0 |
| 13 | яйно[3]00 | 0 |
| 14 | мелочь пузатая[15]00 | 0 |
| 15 | батл[4]00 | 0 |
| 16 | пузан[31]00 | 0 |
| 17 | волдырь[14]00 | 0 |
| 18 | водяник[16]00 | 0 |
| 19 | пупырь[11]00 | 0 |
| 20 | фугас[10]00 | 0 |
| 21 | бутыль[10]00 | 0 |
| 22 | бульбух[1]00 | 0 |
| 23 | бурболка[2]00 | 0 |
| 24 | бимбор[1]00 | 0 |
| 25 | гидроцистис[1]00 | 0 |
| 26 | ботл[3]00 | 0 |
| 27 | кутырь[3]00 | 0 |
| 28 | пневматофор[2]00 | 0 |
| 29 | фуфырь[22]00 | 0 |
| 30 | фликтена[2]00 | 0 |
| 31 | ворволь[1]00 | 0 |
| 32 | фунфырь[6]00 | 0 |
| 33 | пуга[2]00 | 0 |
| 34 | пузырик[2]00 | 0 |
| 35 | водяная мозоль[3]00 | 0 |
| 36 | водяной пузырь[3]00 | 0 |
Помогите найти больше синонимов к слову «пузырь»
Добавить синоним
Частое повторение одинаковых слов (тавтология) делает речь скучной и однообразной. Спасти положение могут синонимы. Это слова, близкие по смыслу, но разные по звучанию. Используйте их, и ваши тексты станут ярче.
Если вам нужно подобрать синонимы к слову «пузырь», вы попали по адресу. Мы постарались собрать все близкие по значению слова и словосочетания на этой странице и сделать доступными для использования. В русском языке в качестве синонимов к слову чаще всего используются: ребенок, халява, бутылка. Всего в словаре 36 синонимов.
Слово «пузырь» имеет как синонимы, так и антонимы. Они диаметрально противоположны по значению, но относятся к той же лексической группе и выполняют похожие функции в предложении.
Если вы часто ищите, чем заменить слово, добавьте synonyms.su в закладки. Это поможет сэкономить время и силы, избежать нелепых ошибок.
Рейтинг слова «пузырь» :
00
Страница обновлена: 23.04.2023
Другие слова на букву п
Синонимы к словам и словосочетаниям на букву:
- Средняя частота слова «пузырь» 54. Количество букв: 6.
- Искалась форма слова «пузырь»
- Поиск «пузырь» занял 0.01 сек.
- Добавьте synonyms.su в закладки ( нажав
Ctrl+D), чтобы найти Синонимы.
Добавление синонимов
обновить
Добавить
Вверх ↑
Тема: Синонимнар. 10 сыйныф.
Дәреснең максатлары:
- Белем бирү максаты: синоним сүзләрне искә төшерү; синонимнарны сөйләм телендә аера һәм куллана белергә өйрәтү; үткән белемнәрне ныгыту.
- Үстерү максаты: укучыларның сөйләм һәм язма телен, фикерләү сәләтен үстерү; мөстәкыйль активлыкларын үстерү.
- Тәрбияви максат: төркемнәрдә эшләгәндә, аралаша белү, бер-береңне тыңлый белү культурасы, ярдәмчеллек сыйфатлары тәрбияләү; туган телгә карата мәхәббәт тәрбияләү.
Дәреснең төре: үткән материалны ныгыту, ягъни белем һәм күнекмәләрне камилләштерү.
Җиһазлау: компьютер, интерактив такта, тема буенча презентация, дәреслек, карточкалар, синонимнар сүзлеге.
I.Оештыру өлеше.
1.Уңай психологик халәт тудыру.
-Хәерле көн, укучылар! Сез дәрескә әзерме?
Кәефләрегез ничек? Карагыз әле, бүген искиткеч матур көн. Көннең матурлыгына сокланып, елларның иминлегенә ышанып, бер-беребезгә карап елмайыйк та, дәресне башлыйк. Әйдәгез, укучылар, ян күршегезне һәм каршы күршегезне кул биреп сәламләгез.
II. Уку мәсьәләсе кую.
- Тактада Резедә Вәлиеваның шигыре язылган. Әйдәгез, әлеге шигырьне укып китик. (слайд 1)
Туган җир.
Сандугачкай, сайра, сайра!
Котлап безнең таңнарны.
Туган җирдәй гүзәл җирләр
Дөньяда тагын бармы?
Күрче, дөнья нинди матур,
Тирә-ягың гөл генә
Гөлбакчадай ямьле була
Бары туган җир генә.( Р. Вәлиева)
- Шигырьне укып чыгыгыз. Шигырьдә нәрсә турында сүз бара? Нәрсәгә багышлап язган автор әлеге әсәрен?
- Шигырь туган якка, туган җиргә багышлап язылган.
- Дөрес, укучылар. Димәк, әлеге текстка исем бирик. Нинди исем б-н атар идегез әлеге шигырьне?
- Туган як, Туган җир дип исем куяр идек әлеге текстка.
- Бик яхшы. Димәк, шигырьнең темасы Туган җир. Тактадагы слайдка игътибар итегез. Р.Вәлиеваның шигыре Туган җир дип атала.
Автор нинди дип атый туган ягын?
- Гүзәл, матур, ямьле дип әйтә туган ягын автор.
- Әйе, әлеге сүзләр барысы да бер мәгънәне аңлатамы?
- Эйе
- Ә бер үк мәгънәне аңлата торган, ягъни охшаш мәгънәле сүзләр ничек дип аталалар?
- Синонимнар дип аталалар.
- Дөрес. Димәк, безнең бүгенге дәресебезнең темасы?
- Синонимнар. (слайд 2)
III. Уку мәсьәләсен чишү.
Төркемнәрдә эш.
- Әйдәгез, укучылар, төркемнәрдә сезгә бирелгән карточкалар буенча эшләп алыйк. Сезнең алдыгызда ике конверт бар. Шушы ике конверттагы һәрбер карточкага пар табырга кирәк.
1 конверттагы сүзләр: Шатлык, яхшы, матур, йөз, бәя, салкын, кечкенә, ялгыш, кояш
2 конверттагы сүзләр: чибәр, куаныч, хак, әйбәт, суык, бит, хата, бәләкәй, сары.
- Эшегезне тәмамлаган булсагыз, әйдәгез тикшерик. (һәрбер укучы чыгыш ясый).
- Яхшы, ни өчен сез сүзләрнең шушы парын сайладыгыз?
- Чөнки һәрбер сүзнең мәгънәсе ягыннан охшаш пары бар.
- Ә нишләп бу карточкаларыгыз калды?
- Чөнки әлеге сүзләрнең бирелгән конвертта синонимнары юк.
- Бик әйбәт. Әйдәгез, слайд буенча синонимнарның парларын тикшерик. (Слайд 3).
- Укучылар, синонимнардан парлы сүзләр дә ясалырга мөмкин. Мәсәлән: ару-талу, дус-иш, кадер-хөрмәт.
Сүзгә синоним булып фразеологик берәмлекләр дә килә ала. Мәсәлән: курку – дер-дер килү, коты алыну; алдау – төп башына утырту. (слайд 4)
IV. Белемнәрне ныгыту.
-Хәзер, укучылар “Тәрҗемәче” уенын уйнап алыйк. Тактада җөмләләр язылган. Шушы җөмләләрдә калын хәрефләр б-н бирелгән сүзләрне синонимнары б-н алыштырырга кирәк.(слайд 5)
1. Почтальон зур СӨЕНЧЕ алып килгән. (шатлык)
2. Ул кеше урамнан бик САЛМАК бара иде. (әкрен)
3. Соңга калуына бик ХӘСРӘТЛӘНДЕ. (кайгырды)
4. Камил теге юлы да мине КӘКРЕ КАЕНГА ТЕРӘТЕП КИТТЕ. (алдады)
5. КИТАПХАНӘ кичке җидегә хәтле эшли. (библиотека)
6. Тәрәзә төбендәге гөлләр СУЛГАННАР. (шиңгәннәр)
7. ДУС-ИШләремне күреп кайттым. (иптәшләремне)
8. Әбинең мәчесен күргәч КОТЫМ ОЧТЫ. (хәзинә)
9. Яңа елдан соң ХАКЛАР күтәрелде.
— Ярар, бу эшне дә бик җайлы башкарып чыктыгыз. Чираттагы эшебез иҗади бирем булыр. Тактада татар халкының горурлыгы Габдулла Тукай портреты бирелгән. Шушы портретка синонимнар кулланып , кечкенә характеристика язырга кирәк булачак. Сез синонимик сүзлекләрдән файдалана аласыз. (слайд 6) Төркемнәрдә киңәшләшеп эшне башкарабыз.
(укучылар портретка характеристика бирәләр, төркемнәрдән берешәр укучы чыгышы ясый).
V. Рефлексив бәяләү.
- Сез нәрсә белә идегез?
- Бүгенге дәрестә нәрсә белдегез?
- Нәрсә белергә теләр идегез?
VI. Өй эше бирү.
Синоним-сүзләр б-н җөмләләр төзеп килергә:
- төркем: куана, шатлана, сөенә синонимнары б-н җөмләләр төзеп килергә
- төркем: дус, тату, бердәм синонимнары б-н җөмләләр төзеп килергә.
Бөтен сыйныфка: дәреслектән 118 нче күнегүне эшләргә.
VII. Йомгаклау.
- Укучылар, ничек уйлыйсыз? Синонимнарны телдә без ни өчен кулланабыз?
- Синонимнар куллану текстта кабатланулардан качарга ярдәм итә. Синонимнар безнең сөйләмебезне баета, төрлеләндерә, эмоциональ яктан бизи.
- Дөрес, балалар. Татар телендә синоним-сүзләр бик күп. Алар барысы безнең лексик байлыгыбызны тәшкил итәләр. Синонимнар безнең фикерләребезне төрлеләндереп һәм үткен итеп әйтеп бирергә ярдәм итүче көчле чара. Бүгенге дәрестә актив катнашкан укучыларга 5 билгесе куям, ә калганнар исә киләсе дәресләрдә күбрәк җавап бирерләр дип ышанам. Игътибарыгыз һәм хезмәтегез өчен зур рәхмәт. Дәрес тәмам.